Flash News
Gjykojeni protestën nga kundërshtarët
Aksident në Greqi, ndërron jetë 16-vjeçari shqiptar
Protesta trazon PS-në/ Zegjineja e ‘meme-ve’ sulmon influenceren: Shëmtirë, diote. Balla kapet me Reuters
Vrasja në Paskuqan/ Autori është gjurmuar deri në Bovillë, ka braktisur mjetin
Publikoi tezën e Letërsisë 20 minuta pas nisjes së provimit, përjashtohet maturanti në Kukës
Pse Perëndimi dhe SHBA nuk mësuan se si luftohet Covid-19 nga Azia Lindore?

Nga Rainer Zitelmann
Në Evropë dhe Shtetet e Bashkuara, ka pasur dështim të qeverisë në një shkallë masive - dhe nuk duhet të jetë me të vërtetë e papritur. Mbi të gjitha, qeveritë jo vetëm që po dështojnë në luftën kundër koronavirusit, por po dështojnë edhe në një mori fushash të tjera.
Me tre metoda mund të mësojmë mençuri: Së pari, me reflektim, i cili është më fisniku; Së dyti, me imitim, e cila është më e lehtë; dhe e treta nga përvoja, e cila është më e hidhura ”. Këto fjalë janë ndër fjalët e mençura që na ka lënë filozofi kinez Konfuci.
Kopjimi i të tjerëve është mënyra më e shpejtë për të mësuar ndonjë gjë. Fëmijët e vegjël mësojnë gjithçka duke kopjuar prindërit e tyre. Dhe fëmijët janë nxënës tepër të shpejtë. Si të rritur, ne duam të theksojmë origjinalitetin e të menduarit tonë dhe kemi tendencë të ndiejmë turp kur kopjojmë të tjerët - kjo është veçanërisht e vërtetë për evropianët dhe amerikanët. Por aziatikët mendojnë ndryshe.
Siç mësoi mbreti Solomon: Njeriu i mençur mëson nga gabimet e të tjerëve, budallai duhet të mësojë nga të vetat.
Në biznes, nuk ka asgjë të pazakontë në analizimin e kompanive të suksesshme dhe përpjekjen për të mësuar nga modelet e tyre të biznesit duke identifikuar shembuj të "praktikave më të mira". Siç e pranoi një herë Sam Ëalton, themeluesi i zinxhirit kryesor amerikan Ëalmart: "Shumica e gjithçkaje që kam bërë e kam kopjuar nga dikush tjetër". Aq të suksesshme ishin metodat e tij sa që e bënë atë një nga amerikanët më të pasur.
E njëjta gjë është e vërtetë për sportet, ku njerëzit kalojnë shumë kohë duke analizuar strategjitë e ekipeve më të mira dhe duke u përpjekur të mësojnë prej tyre.
Vetëm në politikë duket se askush nuk do jetë i aftë të mësojë nga përvoja e vendeve të tjera, të paktën kjo duket se është rasti në Evropë dhe Shtetet e Bashkuara.
Në betejën kundër koronavirusit, mbretëron kaosi dhe kontradikta ndërsa masat futen pothuajse çdo ditë: bllokim sot, gjithçka hapet përsëri nesër, dhe pastaj një tjetër bllokim pasnesër.
Në Evropë dhe Shtetet e Bashkuara, ka pasur dështim të qeverisë në një shkallë masive - dhe nuk duhet të na vijë si një befasi. Mbi të gjitha, qeveritë jo vetëm që po dështojnë në luftën kundër koronavirusit, por po dështojnë edhe në një mori fushash të tjera.
Për vite me radhë, Evropa nuk ka qenë në gjendje të sigurojë kufijtë e saj në mënyrë efektive. Dhe infrastruktura publike është në një gjendje katastrofike - në Evropë si dhe në Shtetet e Bashkuara. Në Evropë, qeveritë janë përqendruar vetëm në bërjen e njerëzve të lumtur me një rrjedhë të pafund të programeve sociale dhe, me një përmbytje të vazhdueshme të rregullimit të tepërt, duke minuar ekonominë në çdo hap.
Gjermania është një shembull veçanërisht i trishtuar sepse tani industria udhëheqëse e vendit - prodhimi i automjeteve - po shkatërrohet me vetëdije nën peshën e rregulloreve të planifikuara të ekonomisë.
Në të gjithë Evropën, të drejtat dhe liritë e qytetarëve po shkelen - përjashtimi i vetëm (i dukshëm) duket se është në arenën e mbrojtjes së të dhënave.
Cfarë shpjegimi tjetër mund të ketë ndoshta për faktin se për shembull në Gjermani, është zhvilluar një aplikacion për gjurmimin e rasteve me koronavirus, që po bën një punë fantastike për të mbrojtur të dhënat personale, por jo njerëzit?
Aplikacioni nuk ka kontribuar absolutisht asgjë për të luftuar pandeminë. Ka shumë të përbashkëta me shumë masa të tjera që janë edhe më keq sesa të mos bësh asgjë sepse ato krijojnë vetëm iluzione të rreme.
Sipas parashikimeve aktuale, shumë vende evropiane janë gati të shterojnë kapacitetet e tyre testuese. Në Kinë, nëntë milion banorë u testuan kohët e fundit në një qytet të vetëm brenda pesë ditësh. Kina ndërtoi një spital me një mijë shtretër në një javë e gjysmë. Por posa të filloni të flisni për Kinën, njerëzit reagojnë dhe ankohen se Kina është një diktaturë dhe nuk ka asgjë për të mësuar shoqëritë e lira. Pse keni nevojë për një diktaturë për të siguruar teste të mjaftueshme për njerëzit?
Askush nuk po thotë që vendet e tjera duhet ta kopjojnë verbërisht Kinën. Por kush do ta kundërshtonte seriozisht të mësonte nga populli kinez?
Në fillim të krizës së koronavirusit në Gjermani, Kancelarja Angela Merkel deklaroi se maskat ishin plotësisht joefektive. Trump gjithashtu kaloi muaj me tallje me njerëzit që kishin maska. Kjo më çudiste në atë kohë. Atëherë, përse popullatat në të gjithë Azinë, të cilët kanë përvojë më të madhe të epidemive, mbajnë me shumicë maska?
Rastësisht, Kina nuk është i vetmi vend që ka dhënë mësime të rëndësishme. Vendet demokratike si Tajvani, Singapori dhe Koreja e Jugut gjithashtu kanë luftuar me virusin shumë më efektivisht sesa Shtetet e Bashkuara dhe vendet në të gjithë Evropën. Po në lidhje me të mësuarit nga Azia? Tajvani ka arritur të bllokojë plotësisht transmetimin lokal për dyqind ditë.
Në një popullsi prej njëzet e tre milionësh dhe në një zonë metropolitane të populluar, nuk është transmetuar asnjë infeksion, megjithëse ka pasur raste të përsëritura mes udhëtarëve. Koreja e Jugut, e cila ka pesëdhjetë milion banorë dhe është pothuajse aq e madhe sa Italia, tashmë e ka mundur plotësisht valën e dytë. Në të gjithë Korenë e Jugut, jo më shumë se 250 infeksione janë regjistruar ndonjëherë në një ditë të vetme.
Po, të gjitha këto suksese kanë kërkuar disa sakrifica në drejtim të të drejtave dhe lirive të qytetarëve. Por vendet evropiane, pjesërisht, kanë futur masa që cenojnë shumë më ashpër liritë personale - për shembull, të drejtën për të ushtruar lirshëm profesionin e dikujt. Kufizimet e lirive individuale janë të pashmangshme në një pandemi, por ato duhet të jenë të përshtatshme dhe efektive. Asnjëra nga këto nuk është rasti në Evropë.
Kufizimet e lirisë nuk janë as të përshtatshme dhe as efektive. Disa vende janë të përgatitur të paralizojnë ekonominë dhe të shkatërrojnë mijëra mjete jetese, por mbrojtja e të dhënave mbetet e shenjtë.
Fatkeqësisht, kriza e koronavirusit ofron edhe një konfirmim të mëtejshëm: shteti është i fortë atje ku duhet të jetë i dobët (në ekonomi) dhe i dobët ku duhet të jetë i fortë.
Përkthyer nga The Nacional Interest
Të fundit
"Rama jepe dorëheqjen!”, mijëra protestues vijojnë marshimin në rrugët e Tiranës
9 Qershor 2026, 22:30
Pas tri orësh para Kryeministrisë, protestuesit nisin marshimin nëpër rrugët e Tiranës
9 Qershor 2026, 20:53
Aktori i njohur nga protesta: Ika nga Shqipëria sepse nuk doja të shisja shpirtin
9 Qershor 2026, 20:32
“Vetëm hëna të ka ngel pa vjedh”, mesazhe të forta ndaj qeverisë me pankartat pikante
9 Qershor 2026, 20:12
Meçollari akuza nga protesta: Në Palasë dhe Dhërmi është tjetërsuar mjedisi
9 Qershor 2026, 19:38
Reuters: Brukseli kritikon Tiranën për Zvërnecin, mjedisi kusht për anëtarësimin në BE
9 Qershor 2026, 19:19
Gjykojeni protestën nga kundërshtarët
9 Qershor 2026, 18:20
Pas katër seancash, Ilir Beqaj përmbyll kërkesat paraprake
9 Qershor 2026, 18:11
OKB mesazh për Iranin, Libanin dhe Gazën: Respektoni armëpushimet
9 Qershor 2026, 17:06
10 ditë që tronditën “sistemin”
9 Qershor 2026, 16:53
Operacion anti-drogë në pesë qytete të Kosovës, 5 të arrestuar
9 Qershor 2026, 16:44
Aksident në Greqi, ndërron jetë 16-vjeçari shqiptar
9 Qershor 2026, 16:25
Komisioni Evropian: Ministri i Mjedisit na tha se punimet janë pezulluar në Zvërnec!
9 Qershor 2026, 16:14
Rama 'përplaset' me gazetaren rumune: U kanë bllokuar trurin!
9 Qershor 2026, 16:13
“Revolucioni i Flamingove” përplas Ramën me Iranin
9 Qershor 2026, 15:56
Ky është Armand Shakaj, i dyshuar si autor i zhdukjes së Eglant Koçit
9 Qershor 2026, 15:30
Senatori demokrat Bernie Sanders: Populli po i thotë JO oligarkisë globale në Shqipëri!
9 Qershor 2026, 15:17
Paqja globale, në rënie për të 12-in vit radhazi, Shqipëria renditet e 36-ta në botë
9 Qershor 2026, 14:47
Prokuroria e Vlorës sekuestron 5 mln euro pasuri
9 Qershor 2026, 14:29
Foto/ Dyshohet se u rrëmbye, kjo është fotoja e fundit 34-vjeçarit para zhdukjes
9 Qershor 2026, 14:20
Kopjac i Vuçiçit dhe në krizë
9 Qershor 2026, 14:11
Zhdukja e Eglant Koçit, arrestohet një person me urdhër të Prokurorisë
9 Qershor 2026, 13:23
Protesta përplas Ramën me mediat botërore, rreziku i krizës së imazhit!
9 Qershor 2026, 13:01
Dhunuan drejtorin e AKU-së në Shkodër, arrestohet njëri prej autorëve
9 Qershor 2026, 12:43
Eksperti i sigurisë ngre alarmin: Grupet kriminale strehohen në zonat e Kamzës!
9 Qershor 2026, 12:36
Vrasja në Paskuqan/ Autori është gjurmuar deri në Bovillë, ka braktisur mjetin
9 Qershor 2026, 12:24
Kush e komandon sot Edi Ramën?!
9 Qershor 2026, 12:14
Rama del 'blof'/ Si po i përqafojnë turistët e huaj protestat në Shqipëri
9 Qershor 2026, 12:00
Si e bindi Rama Perëndimin se fati i Shqipërisë lidhet me emrin e tij
9 Qershor 2026, 11:20
Berisha në konferencën e EPP: Shqipëria ndodhet në sallën e urgjencës
9 Qershor 2026, 10:27
Nga kullat te lumenjtë: kostoja e padukshme e etheve të ndërtimit
9 Qershor 2026, 10:04
Operacioni në Vlorë, zbardhen emrat e 6 të arrestuarve
9 Qershor 2026, 09:44
Këmbimi valutor, me sa shiten dhe blihen monedhat e huaja sot
9 Qershor 2026, 09:26
Transmetoi 'live' protestën, Balla sulmon Reuters: Kanë hall tjetër, jo Shqipërinë
9 Qershor 2026, 09:13
Policia zbarkon në Vlorë, disa të arrestuar, mes tyre një i kërkuar ndërkombëtarisht
9 Qershor 2026, 08:56
Horoskopi, njihuni me parashikimin e yjeve
9 Qershor 2026, 08:40
Shpopullimi alarmant/ Në një vit, Shqipërisë i ikin 33 mijë të rinj
9 Qershor 2026, 08:28
Mot i paqëndrueshëm dhe vranësira, parashikohen reshje shiu në disa zona
9 Qershor 2026, 07:59
Posta e mëngjesit/ Me 2 rreshta: Çfarë pati rëndësi dje në Shqipëri
9 Qershor 2026, 07:45
Kritikoi Ramën, Zegjine Çaushi sulmon influenceren: Të bësh ironi ti shëmtirë...
8 Qershor 2026, 22:37
Nard Ndoka jep lajmin: Sali Berishës i është hequr “non grata”
8 Qershor 2026, 21:59
Rekord firmash në peticionin “Rama Out”, mbi 1 mln e 700 mijë nënshkrime nga shqiptarët
8 Qershor 2026, 20:59
Notarja Eva Buzo i bashkohet protestës: Jeni frymëzues, bota po e dëgjon zërin tuaj!
8 Qershor 2026, 20:48
Kaja Kallas propozon diplomaten portugeze si ambasadore të BE-së në Shqipëri
8 Qershor 2026, 20:28
Shqiptarët kërkojnë dorëheqjen e Ramës, Reuters raporton “live” protestën nga Tirana
8 Qershor 2026, 19:07
35-vjetori i PS-së, Rama pritet me protesta në Shkodër
8 Qershor 2026, 18:07
Tensione mes Iranit dhe Izraelit, BE: Rajoni i bllokuar mes luftës dhe armëpushimeve
8 Qershor 2026, 17:42
Shi dhe rrëshqitje dherash në aksin Moglicë–Gramsh, kufizohet qarkullimi në një krah
8 Qershor 2026, 17:21
Mosha e pensionit akoma më e vështirë se jeta në punë
8 Qershor 2026, 17:03
Zgjedhjet në Kosovë, asambleja parlamentare e KE: Pati ndërhyrje nga Serbia
8 Qershor 2026, 16:54
Euro e nis javën në rënie të mëtejshme, zbret drejt pragut të 95 lekëve
8 Qershor 2026, 16:34
Sondazh/ A mendoni se protestat e fundit kanë dëmtuar imazhin e qeverisë Rama?
8 Qershor 2026, 16:22
Boçi: Mazhoranca po bllokon debatin për ligjin që ndalon propagandën gjinore tek fëmijët
8 Qershor 2026, 16:15
Vrasja në Kamëz, autori qëlloi me 10 plumba, në shënjestër ishte edhe shoku i viktimës
8 Qershor 2026, 16:07
Nga kullat te lumenjtë/ Kostoja e padukshme e etheve të ndërtimit
8 Qershor 2026, 15:56
Miratohet në parim amnistia penale, 380 të dënuar lirohen mënjëherë
8 Qershor 2026, 15:11
Abuzimet me fondet “SASPAC”, Apeli lë në burg Ilir Beqajn
8 Qershor 2026, 14:58
FIFA ndryshon traditën historike, ja si do të prezantohen skuadrat në Botërorin 2026
8 Qershor 2026, 14:46
U vra pas një konflikti në Kamëz, ky është 27-vjeçari që u nda nga jeta
8 Qershor 2026, 14:43
Të shtëna me armë zjarri në Velipojë
8 Qershor 2026, 14:38