Flash News

OP-ED

Përzierja e Trampit në zgjedhjet në Kosovë

Përzierja e Trampit në zgjedhjet në Kosovë

Jasmina Llukaç/ Demostat

Kuadrot i zgjidhin të gjitha, thoshte njëherë e një kohë Stalini, ndërsa Donald Trampi, vetëm duke bërë një emërim, na tregoi sesa fuqi zotëron. Ishte e mjaftueshme që Shtëpia e Bardhë, dy ditë para zgjedhjeve në Kosovë, të na njoftonte se Trampi ka emëruar Riçard Grenelin, ambasador i Shteteve të Bashkuara në Berlin, si të dërguarin e tij special për „bisedimet e paqes mes Serbisë dhe Kosovës“, e për pasojë atomosfera e fushatës të rindizej.

Emërimi i Grenelit gjithsesi nuk është diçka përfundimtare, sepse duhet ta miratojë Senati. Megjithatë, në Ballkan ky akt jehoi njëlloj sikur Trampi t’i bashkohej Majk Pompeos, i cili atë ditë ishte në vizitë në Ohër, dhe që të dy së bashku të ktheheshin për vizitë në Prishtinë.

Nuk ka rëndësi fakti se Trampi është presidenti që kundërshtohet vazhdimisht, nuk ka rëndësi se kundër tij mund të fillojë procedura e  impiçmentit, nuk ka rëndësi se ai është vazhdimisht në qendër të kritikave për shkak të raporteve të tij me Moskën, tani edhe me Ukrainën, mjafton një deklaratë e tij që të ndryshojë rrjedha politike.

Greneli u bë ngjarja kryesore politike (dhe zgjedhore), gjithçka lidhej me atë personalisht, karrierën e tij dhe me afërsinë e tij me Trampin, dhe ajo që ai është ambasador në Gjermani, gej i deklaruar, që mbështet të djathtën dhe politikën konservatore...

Atmosfera në prag të vendimit të fundit të votuesve serbë dhe shqiptarë në Kosovë, gjë që do ta bëjnë nëpërmjet listave zgjedhore është ndezur. Greneli tashmë e ka përmbushur misionin e tij, dhe ky është dhënia e shpresës së bisedimet mes Prishtinës dhe Beogradit do të vazhdojnë me sukses në kuptimin që, pas marrëveshjes së Brukselit, do të nënshkruhet edhe njëfarë marrëveshje përfundimtare.

Pikërisht në kohën kur dukej se nuk ka më përparime drejt këtij qëllimi, njëlloj edhe dukej se të gjithë drejtimet ishin të mundura. Dhe këta janë që në Kosovë të zgjidhet një pushtet i ri të cilin mund ta drejtonte Albin Kurti (Vetëvendosje), Vjosa Mustafa (PDK e Isa Mustafës), ose ndonjë aleancë tjetër pa udhëheqësit e luftës së viteve '90. Me këtë bëheshin të vërteta edhe disa paralajmërime në qarqet e huaja se Hashim Thaçi dhe Aleksandër Vuçiçi, meqënëse nuk kanë mundur të arrijnë ndonjëfarë marrëveshje përfundimtare këto vite qëkur janë presidentë, atëherë nuk do të munden kurrë të bëjnë një gjë të tillë. Dhe se do të duheshin zëvendësuar me ata që mund të jenë në gjendje të fitojnë votat dhe mbështetjen e popullit në një të ardhme të afërt. Nga këto paralajmërime do të rridhte se, ndryshimi kyç i pushtetit në Prishtinë, do të ishte lajmëtar i ndryshimeve të njëjta vitin e ardhshëm në zgjedhjet parlamentare në Serbi, ose shumë shpejt pas tyre.

Këto paralajmërime depërtuan te ne nga qarqet europiane, duke theksuar se, nëse Bashkimi Europian synon t’ia shkurtojë mbështetjen Vuçiçit, këtë do ta bëjë në mënyrë të heshtur, kaq të heshtur sa askush të mos e vërejë, derisa të zgjidhet problemi.

Ndërsa me Bashkimin Europian, ose më mirë të themi me Kancelaren gjermane Anxhela Merkel çështja qëndron në konfliktin klasik mes aleatëve- cili dhe si të arrijë qëllimet e tij. Gjermania ka kundërshtuar çdo ndryshim të vijave ekzistuese të kufizimit mes Serbisë dhe Kosovës, sepse ajo që Hashim Thaçi e quan „Kosova në BE dhe në familjen e NATO-s“ do t’i bjerë asaj mbi shpinë.

Emërimi i Grenelit interpretohet edhe ndëshkim i Berlinit për kryeneçësinë e tij. Është diçka e bukur kur Anxhela Merkeli dhe Emanuel Makroni pohojnë se forcimi i Europës do të thotë forcim i pavarësisë europiane dhe se kjo është e mundur vetem nëpërmjet forcimit të institucioneve të përbashkëta, në ndryshim nga sovranistët që besojnë të forcimi i shteteve të veçantë. Por, mesazhi i Trampit, është se dihet se në cilën fuqi mbështetet BE-në, dhe kjo nuk është Rusia dhe nuk do të jetë e mundur që të jetë Kina. Njëkohësisht me lajmërimin e emërimit të Grenelit, Trampi lajmëroi edhe vendimin mbi vendosjen e taksës prej 25% ndaj disa mallrave nga BE-ja, në listë janë edhe verërat franceze, djathi italian, uiski skocez...

Ndoshta dinakëria më e madhe në këtë emërim qëndron në atë sesi Trampi zbaton eksperiencën revolucionare të kohës së Stalinit- kuadrot zgjidhin gjithçka, dhe se kjo qëndron në atë se këto zgjidhje nuk mbartin asnjë detyrim. Me këtë Trampi u dha shpresë votuesve, gjë e cila mund t’ua lehtësojë shpresën që të mbështetin pushtetin aktual në Prishtinë si dhe Listën Srpska si degë e Partisë përparimtare të Serbisë. Shpresa është, sikurse vërejnë me vonëse interpretuesit e realitetit, gjë më e thellë dhe serioze sesa vetë një qëndrim politik. Dhe për këtë ajo është imune edhe, për shembull, ndaj publikimit të fotografisë nga jahti në të cilin darkojnë së bashku Bexhet Pacolli, Goran Rakiçi dhe Millan Radojçiçi. Votuesit e dinë tashmë se politikanët si edhe biznesmenët kontraversë takohen dhe merren vesh me njëri tjetrin- epo çfarë këtu është shpresë për ta, për njerëzit e zakonshëm? Po ata që e kanë humbur shpresën se diçka do të ndryshojë dhe që janë shprehimisht mundër pushtetit, gjithsesi do të ishin kundër edhe sikur të mos i shihnin  këto fotografi, dhe për më tepër, gjithsesi edhe Trampi ua ngrè nervat.

Meqënëse këto emërime Presidentin amerikan nuk e detyrojnë për asgjë, ai në një moment, mund ta tërheqë Grenelin, duke zgjuar një lloj tjetër shprese, një tjetër për të cilën njerëzit do të kenë nevojë në atë moment.

Nga ana tjetër, emërime dhe zëvendësime të tilla kanë qenë të zakonshme në mandatin e Trampit. Dhje janë bërë të zakonshme- një pjesë e opinionit publik në Serbi për lajmin mbi Riçard Grenelin u ngrit në këmbë duke pyetur se  çfarë do të bëhet me të përkëdhelurin e çarshisë së Beogradit dhe dhëndrrin malazezo-beogradas Metju Palmerin, i cili gjithashtu para dy muajsh është emëruar po ashtu si i dërguar special.

Nuk ka asnjë tekst në shtypin e Beogradit në të cilin nuk është theksuar se Palmeri njeh çdo fshat në Kosovë, e ku na doli tani Greneli? Sikurse shkruan gazeta „Danas“, Palmeri është i dërguar për Ballkanin dhe do të jetë i fokusuar ndaj „ndikimit rus“, dhe jo për bisedimet mes Beogradit dhe Prishtinës, edhe përkundër asaj që deklaratat më parë thonin se qëllimi kryesor i tij është që të gjallërojë dialogun, që dialoguesit t’i kthejë në tryezën e dialogut. Ndoshta në këtë kohë situata vërtetë është e tillë- se Palmeri, këshilltari politik i ambasadës së SHBA-ve në Beograd në kohën e demokratëve, kryearmiqve të Trampit, është parë si dialoguesi kryesor.

Ka mundësi që Trampi ka humbur besimin se Palmeri si zgjidhje kadrovike, meqënëse ndërkohë ka hyrë në një konflikt të ashpër me demokratët, të cilët paralajmërojnë procedurën e impiçmentit sepse ka pyetur Presidentin e Ukrainës Volomir Zelenskin mbi bizneset e djalit të rivalit të tij të mundshëm Xhozef Bajdenit. Kjo vetëm me kushtin që ai te ketë pasur ndonjëherë besim te Palmeri apo te çdo i punësuar tjetër në Departamentin e Shtetit.

*Përktheu për Politiko.al: Xhelal Fejza

Të fundit