10 librat e vitit 2024 sipas Hysni Gurrës

Hysni Gurra është komentator politik dhe kryeredaktor i portalit Syri.net

 2666 - Roberto Bolano

Është një libër i jashtëzakonshëm, shkruar në një mënyrë që të përpin dhe ndooshta libri voluminoz që mund të të ngërthejë aq shumë, sa ta mbarosh brenda një apo dy netësh. Stili i mrekullueshëm me të cilin Bolano përshkruan ngjarje të kohës sonë, të cilat në të shumtën janë të vrazhda, të ashpra, e vendosin këtë shkrimtar në rend me emra të mëdhenj si Joyce, Pynchon apo edhe Prust.

ATA - Kay Dick

Përshtatur në shqip në mënyrë të mrekullueshme nga Aurel Plasari, është një roman që konkurron denjësisht me “1984” të George Orëell. Është roman i rizbuluar gjatë pandemisë COVID19. Një libër ku “ATA” jemi ne, është kushdo. Roman që shpjegon përballjen me çensurën që vendosin qeveritë, kontrollin intelektual, mediatik etj.

Viti 93 - Viktor Hygo

Përkthimi i Misto Treska është një kryevepër që duhet lexuar e rilexuar sa herë njeriu të hasë në ngjarje politike e situata të komplikuara të cilave nuk është në gjendje t’u japë një shpjegim. Kryevepra e fundit në prozë e Hygo, i kushtohet temës së Revolucionit Francez. Në një sfond të pasur historic, me ngjarje dramatike e intensive të cilat ai i paraqet me madhështinë e gjithçkaje që ndodh në Francën e asaj kohe.

Serbët dhe shqiptarët Milan Sufflay - Milan Shuflaj.

Do thoja se çdo njeri që di shkrim e këndim shqip, do duhet patjetër të lexojë së paku njëherë këtë libër, i cili është një nga më të rëndësishmit për historinë e kombit shqiptar. Ky libër është botuar në vitin 1925 në Beograd në kroatishten e vjetër, është përkthyer disa herë në Tiranë e Prishtinë përmban historinë e popullit shqiptar prej shekullit të shtatë deri në shekullin 15, do të thotë një kohë që ka qenë shumë e rëndësishme për formimin e identitetit shqiptar.

Gardalina - Donna Tarti 

Është një nga Romanet bashkëkohore të cilin fillimisht e kam marrë për ta lexuar vetëm për shkak të kritikës që lexova për të. Nuk para preferoj të lexoj libra bestseller, por kur mësova se autores i janë dashur plot 10-vite për ta përfunduar këtë roman, u intrigova, dhe bëra mirë. Është një libër i jashtëzakonshëm që shpjegon disi edhe furinë e jetës amerikane dhe të mban mbërthyer derisa ta mbarosh.

Napoleoni – E. Tarle 

Janë shkruar do shkruhen ende shumë libra për Bonapartin. Në këtë roman historik lexuesi përballet me një njeri të lavdishëm, por që ka një kohë ngritje, lavdie dhe rënie. Brenda fenomenit të jashtëzakonshëm të Napoleon Bonapartit gjen të gërshetuara forcën, gjenialitetin, dashurinë, tradhëtinë, guximin e frikën, pra, gjen elementë njerëzorë. Por gjen edhe frikën apo trimërinë e popujve të cilët ai pushtoi. Është një roman që ashtu siç përshkruan një perandor që i kishte ardhur koha, tregon edhe momentin kur i kishte ikur koha e duhet t’i përkiste të shkuarës.

Rënia e së ardhmes: Arti, korrupsioni, dhe fundi i tranzicionit shqiptar - Vincent Ë. J. van Gerven Oei

Nëse doni të kuptoni se si demagogjia dhe propaganda e “Rilindjes” ka funksionuar në këtë vend, duhet patjetër të lexoni këtë libër të jashtëzakonshëm. Shkruar nga një gazetar kurajoz si van Gerveon Oei përbën një skaner të jashtëzakonshëm të politikës dhe shoqërisë shqiptare, si spektatore. Një tranzicion që nuk mbaron kurrë, ndoshta edhe për këtë shkak.

Frikë dhe drithërimë, Përsëritja - Soren Kierkegaard,

Një libër mes filozofisë dhe teologjisë. Na ishte një herë një njeri që, në fëmijëri të vet, kishte dëgjuar atë rrëfenjën e bukur se si Zoti e vuri në provë Abrahamin dhe se si Abrahami i bëri ballë provës, e ruajti besimin dhe, në të kundërtën e asaj që pritej, u bë me djalë për herë të dytë. Filozofitë e thella shpjegohen me ngjarje që të gjithë mendojnë se i dinë. Kierkegaard është një filozof danez tepër i fortë dhe shumë i rëndësishëm për t’u njohur.

“Thinking, Fast and Sloë” - Daniel Kahneman

Daniel Kahneman ishte ndoshta psikologu më i shquar në botë. Ka vdekur së fundi. Fitues i Çmimit Nobel dhe profesor i nderuar në Universitetin Princeton, ai mund të konsiderohet gjithashtu si edukatori kryesor i kësaj fushe. Libri i tij "Thinking, Fast and Sloë" ka qenë gjithmonë në krye të listave të librave më të shitur ose nuk është larguar shumë prej tyre që nga publikimi i tij në vitin 2011. Megjithatë, pavarësisht reputacionit të tij si profesor, Kahneman e ka konsideruar hapur mundësinë që mësimi i psikologjisë të jetë një humbje e plotë kohe.  Këtë realizim nuk e ushqen dyshimi apo depresioni, por të dhënat. Është një libër jo vetëm për studentët e psikologjisë, por për çdo gjeri që ka kuriozitet.

Shoqëria pa shkollë - Ivan Illich

Ky libër është nga ata libra të cilin e kam lexuar më shumë se tre herë. Më ka intriguar trajektorja e jetës së autorit. Në fillim punoi si prift në Nju Jork, por më pas u zhvendos në Meksikë, ku më 1961 themeloi Qendrën Ndërkulturore të Dokumentimit (CID), me program të spikatur anti-imperialist. Periudhë në të cilën Illich zhvilloi pikëpamje përherë e më kritike ndaj Kishës Katolike dhe më në fund e braktisi priftërinë më 1969, duke u kthyer në një nga mendimtarët më radikalë të shekullit të kaluar. Kritika e Illich-it u orientua veçanërisht kundrejt teknologjisë dhe disa institucioneve themelore të modernitetit: arsimi, mjekësia, procesi i prodhimit masiv. Sipas autorit, arsimimi masiv dhe mjekësia moderne kanë sjellë përfitime të dyshimta, madje të rreme, për njerëzimin; këto zhvillime kanë manipuluar, duke i institucionalizuar, aspekte themelore të jetës, e si përfundim kanë sjellë bjerrjen e vetëmjaftueshmërisë, lirisë dhe dinjitetit njerëzor. Në veprën “Shoqëria pa shkollë”, Illich i paraqet shkollat si vende ku mbretëron dhe përtërihet konsumerizmi dhe bindja ndaj autoritetit, dhe ku mësimi i vërtetë zëvendësohet nga një garë me pengesa nëpër një hierarki institucionale që, në vend të dijes, shpërndan kredenciale boshe.