"Lejimi i importit të mbetjeve do të jetë fataliteti i Shqipërisë"

Flet Lavdosh Ferruni, aktivist i Aleancës Kundër Importit të Plehrave (AKIP)

Për aktivistin e AKIP, Lavdosh Ferruni, lejimi i importit të mbetjeve do të shtonte volumin e mbetjeve, teksa vendi vuan problematikën e situatës mjedisore nga ezaurimi i kapaciteteve të landfilleve dhe mungesa e riciklimit.

Z. Ferruni thotë se lejimi i importit të mbetjeve do të ishte fataliteti i Shqipërisë për t’u pasuruar 2-3 veta.

Ai paralajmëroi fillimin e protestave deri në tërheqjen e qeverisë për mosmiratimin e ndryshimeve që lejojnë importet e mbetjeve.

Qeveria ka hedhur për konsultim projektligjin e ri “Për menaxhimin e integruar të mbetjeve”. Sipas opinionit tuaj, çfarë parashikon neni 73 i ligjit, ku ndër të tjera përcakton se “në territorin e Republikës së Shqipërisë lejohen të importohen, vetëm disa kategori të caktuara mbetjesh jo të rrezikshme, përveç atyre të përcaktuara në pikat 1 dhe 2 të këtij neni, pas miratimit të kërkesës për import me Vendim të Këshillit të Ministrave”?

Shqipëria e ka shumë të mirë ligjin “Për menaxhimin e integruar të mbetjeve”. Projektligji i ri është thjesht një mashtrim juridik, për të fshehur në të një shtesë, lejimin e importit të mbetjeve.

Duke qenë projektligj i ri, “arkitekti” ka menduar që mbase nuk bie në sy thelbi i ligjit, pikërisht futja e importit të mbetjeve.

Në relacionin e paraqitur të projektligjit nuk ka një fjalë të vetme për shtesën e importit të mbetjeve. Ndjeshmëria shumë e madhe e publikut për ndalimin e importit të mbetjeve u duk vetëm pak orë pas publikimit të draftit.

A duhet të lejohet importi i tyre dhe pse ju jeni kundër?

Lejimi i importit të mbetjeve është fatalitet i Shqipërisë. Nuk janë kundër 2-3 vetë, siç janë të interesuar realisht 2-3 vetë bashkë me Qeverinë për të fituar duke bërë pis vendin.

Janë kundër të paktën 70,000 qytetarë, në firmosjen me firmë e me fytyrë të kërkesës për referendum, që në vitin 2013 dhe mijëra të tjerë në protestën e madhe në 1 Tetor 2016, që rrëzoi për herë të dytë nenet e ligjit që hapte dyert për import mbetjesh.

Shkurt jemi kundër se është kundër publiku i gjerë. Dhe ky publik ka filluar të flasë. As patronazhistët nuk flasin pro importit të plehrave, jo vetëm se kanë firmosur kundër, në kërkesën për referendum, por edhe se ata dhe çdo shqiptar e njeh mirë si qëndron puna me mbetjet në vend.

Çfarë përfitimesh ekonomike do të kishte Shqipëria, nëse do të lejohej importi i tyre?

Nëse do të lejohej importi i mbetjeve (nuk do të lejohet) Shqipëria do kishte vetëm humbje, dhe jo vetëm ekonomike, por mjedisore dhe në shëndetin e banorëve.

Pse drafti i ri nuk e përjashton procesin e incenerimit? A ka sasi të konsiderueshme mbetjesh Shqipëria për incenerim?

Incenerimi nuk ka nevojë të përjashtohet me ligj, thjesht incenerimi nuk është opsion për Shqipërinë.

Ne kemi menduar se një incenerator i vogël, për djegien e mbetjeve, ndoshta mund të ishte dashur në Shqipëri, por kur pamë tymin e “bardhë” tek inceneratori i Elbasanit e kuptuam skemën dhe reaguam.

Kjo Qeveri punon me skema.(p.sh tani skema me TEC lundrues).

Ekspertë dhe riciklues ngrenë shqetësimin se landfilli i Sharrës dhe Elbasanit është mbushur me mbetje përtej kapacitetit, duke shkaktuar probleme mjedisore. Cilat janë arsyet që po e shkaktojnë këtë situatë? Si mund të zgjidhet?

Ne e kemi ngritur këtë shqetësim të ezaurimit të kapaciteteve të landfilleve dhe arsyeja kryesore është se nuk zbatojmë ligjin, nuk parandalojmë gjenerimin e mbetjeve, nuk ripërdorim, nuk riciklojmë, për arsye të politikës së mbrapshtë me incenerimin, ku të gjitha mbetjet me një rrymë (pra me një kosh) duhet të shkonin tek inceneratorët.

Paradoksi i zgjidhjes është me projektligjin e ri, duke shtuar volumin e mbetjeve nga importi.

Projektligji, gjithashtu lë hapësira ligjore për iniciativa private për të operuar me landfille me afat 30-vjeçar. Kjo do të thotë se mund të ketë shprehje interesi nga privati për landfille të reja. Si e shihni këtë nismë?

Landfillimi duhet të jetë përgjegjësi shtetërore. Ndikimi mjedisor dhe shëndetësor i landfilleve shfaqet edhe dekada më vonë.

Sidomos në Shqipërinë me shumë damarë ujorë, landfillimi privat është i rrezikshëm. Kontaminimi i ujërave është fatal./ Monitor