Një PD mes Azem Hajdarit (Sr. & Jr) dhe Arturbinës

Alfred Lela

Dy veprimtari publike, në nderim të së njëjtës ditë historike, e kanë shenjuar sot kalendarin e Partisë Demokratike të Shqipërisë. 8 dhjetori, i shpallur si Dita e Rinisë më vonë, është data kur u ngjiz Lëvizja e Dhjetorit, prej së cilës doli pak ditë më vonë edhe Partia Demokratike.

I sotmi ishte 8 dhjetori i parë me dy grupime paralele, të dyja mëtuese të trashëgimisë dhe identitetit të PD, në dy aktivitete në kujtim të së njëjtës ngjarje.

Ra në sy në këtë ndarje edhe përzgjedhja e vendeve, gjë që në çdo rast bart një simbolikë dhe rrëfim. Sali Berisha ishte dislokuar në Qytetin Studenti, me shtatoren e Azem Hajdarit në sfond, aty ku edhe nisi e mori jetë Lëvizja e Dhjetorit. Lulzim Basha me të tijtë në Arturbina, një nga veprat e ‘realizmit progresist’ të Edi Ramës. Një përzgjedhje fatkeqe mund të thuhet, sepse Arturbina është shemra e Teatrit Kombëtar, beteja për të cilin do të bëhej ‘mbi trupat tanë’ siç pat premtuar Basha, dhe u humb. Në dy dimensione: si për faktin se Teatri u shemb, ashtu edhe për perceptimin, ngjizur në mjediset e qëndrestarëve të çështjes së Teatrit, se ‘opozita e shiti kauzën’.

Duket se Basha e ka shpërfillur këtë simbolikë duke u munduar të sendërtojë një të re. Se ai ka mbështetje, mund të mbushë një sallë dhe se nuk është lider autoritar. Ndryshe nga Berisha, që është në qendër të Foltoreve, ai kishte zgjedhur sfondin e thellë. I ulur diku në mes të sallës, dhe jo në panelin e tribunës, Basha u përpoq të thoshte ‘unë jam një prej jush’, apo se ‘partia me mua në krye është e të gjithëve’.

Një kontrast i thellë me të gjithë sjelljen e deritashme në krye të PD.

Nëse hamendësojmë se Basha e kishte arritur këtë integritet etiko-estetiko-demokratik të tubimit të vet, mund të thuhet se atij i mungonte identiteti demokrat. 8 dhjetori i takimit të Bashës nuk lidhej me 8 dhjetorin e Lëvizjes së Dhjetorit përveç përkimit të datës. Prania e Mark Markut dhe Preç Zogajt, njëri ish-student dhe tjetri intelektual i ri i asokohe, dhe më vonë një nga firmëtarët e themelimit të PD, më shumë se identifikim i atij dhjetori ishin refuzim i Sali Berishës në këtë PD.

Nëse Sali Berisha kishte në sfond Azem Hajdarin, por edhe të birin, Azemin e ri, Basha përmbyllej nga një ekuipazh wahabi-stësh, dhe Grida bashkë me gra të tjera, që nuk bëjnë pjesë në Lidhjen e Gruas së Albanës, por të një gruaje tjetër. Kjo kartolinë mund të rrijë në Arturbinën që transmeton ‘Prefektin’ më 28 nëntor, thuajse si provokim të hapur të së djathtës, por nuk ngulet në muret e mjediseve demokrate.

Madje është pikërisht ky problemi që një pjesë e demokratëve kanë me Bashën: ngjizja e një force politike që i ngjan Republikës së re, jo Partisë Demokratike.

Argumenti i përkundërt mund të jetë se Basha është duke imituar Ramën, dhe se formula e tij me spastrimet në PS rezultoi e suksesshme. Po, por demokatët dhe socialistët janë dy gjëra të ndryshme. Të parët janë individualistë, të dytët unitaristë.

Përtej kësaj, dy tubimet e 8 dhjetorit na shërbejnë një parathënie të së ardhmes së debatit dhe të jetës politike në PD.

Berisha do të vringëllojë simbolet dhe trashëgiminë, ndërsa Basha refuzimin e së shkuarës dhe projeksionin e së ardhmes përqendruar te vula. Koka e kësaj u duk edhe sot në Arturbina, kur kërkoi falje në emër të PD  për ato që PD nuk ka arritur të bëjë.

Berisha ka gjasa të përqendrohet te e kundërta. Asnjë apologji për të shkuarën. Duke përvijuar qeverisjen e PD si një belle epoque të tranzicionit, e cila mund dhe duhet të rikthehet.  

Demokratëve do t’u duhet të zgjedhin mes pergamenës dhe tabula rasa-s. Sepse, çka luftohet që prej 9 shtatorit, dhe nxori krye edhe më 8 dhjetor, nuk mbaron as me 11 apo më 18. “Sapo ka filluar”, siç i pat thënë Sali Berisha Besnik Mustafajt kur po uleshin nga Qyteti Studenti natën e 8 dhjetorit ’90, pas një dite të gjatë ngjarjesh apokaliptike.