Pakti për ‘Zgjedhoren’, kushtet e sfumuara të opozitës jashtëparlamentare dhe të mazhorancës që nga tetori

PD, PS, LSI dhe Rudina Hajdari nga opozita brenda Parlamentit u ulën dje në një tryezë të përbashkët në sajë të Reformës Zgjedhore.

Takimi katërpalësh u zhvillua në ambientet e Pallatit të Kongreseve mes Damian Gjiknurit, bashkëkryetar i Komisionit të Posaçëm për Reformën Zgjedhore dhe përfaqësues i PS, Rudina Hajdarit po ashtu bashkëkryetare dhe përfaqësuese e Grupit Demokrat në Kuvend, si dhe dy të mandatuarve nga opozita e bashkuar jashtë Kuvendit, Oerd Bylykbashi nga PD dhe Petrit Vasili nga LSI.

Në këtë takim të parë, u firmos (përveç Hajdarit) një dokument me 8 pika, që do të shërbejë si një udhëzues për Reformën Zgjedhore, sipas standardeve të OSBE.

Sipas dokumentit, ky grup do të asistojë në formimin e një Këshilli Politik me përfaqësues të opozitës dhe drejtuesve të komisionit të reformës, si dhe atyre në Parlament, me qëllim autorizimin e platformës së punës së procesit të kësaj reforme transparente, gjithëpërfshirëse, konsensuale mes partive politike.

Po ashtu, ajo parashikohet të përfundojë brenda 15 marsit të këtij viti.

Ndërsa ‘Zgjedhorja’ është një prej kushteve kryesore të 9 pikave të Bundestagut gjerman, opozita jashtë parlamentare u ul në tryezë me tri pika:

1- Miratim i reformës zgjedhore në mënyrë transparente, gjithëpërfshirëse, konsensuale mes partive politike
2- Hartimi dhe diskutimi i reformës jashtë parlamentit në tryezën politike të partive
3- Miratimi pa ndryshime nga komisioni dhe Parlamenti i produktit konsensual të tryezës politike.

Dukshëm binte në sy se opozita reflektoi disa lëshime, krahasuar me platformën prej pesë pikash dorëzuar kryeministrit Edi Rama në tetor të 2019-ës.

Pavarësisht kundërshtimeve të vazhdueshme se nuk ka reformë me Damian Gjiknurin, ish ministrin e përmendur në përgjimet e revistës gjermane ‘Bild’, për manipulimin e votave në qarkun e Dibrës, dy përfaqësuesit e opozitës, jo vetëm që u ulën në një tavolinë me të, por edhe i shtrënguan dorën.

Kujtojmë se në pikën 1.2. të platformës thuhej:

“Opozita e Bashkuar rithekson nevojën për Reformë të vërtetë Zgjedhore, që mund dhe duhet të realizohet e zbatohet vetëm nga institucione apo subjekte zgjedhore që kanë vullnet për të garantuar zgjedhje të lira dhe të ndershme.

Në këtë drejtim, personat, subjekt të hetimeve penale nr. 184/2016 apo nr. 339/2017, janë në kushtet e konfliktit të interesit me zgjedhjet e lira dhe të ndershme, si dhe me Reformën e vërtetë Zgjedhore për të cilën ka nevojë vendi”.

Po ashtu, më tej në platformë theksohet sërish në pikën 2.2 dhe 2.3 :

“Opozita e Bashkuar mbështet qëndrimin e Misionit të OSBE-ODIHR se “Kuadri ligjor aktual mund të ofronte një bazë të shëndoshë për zgjedhje demokratike, nëse do të zbatohej në mënyrë të paanshme dhe me një vullnet të sinqertë politik”. Për pasojë, organet e zbatimit të ligjit duhet të hetojnë në mënyrë të plotë, të menjëhershme dhe transparente çdo akuzë për shkelje zgjedhore:

  • shitblerja e votës;
    • presioni mbi zgjedhësit në administratë publike;
    • abuzimi me burimet njerëzore dhe financiare shtetërore, pra mos ndarja e shtetit nga partia në pushtet;
    • cënimi i sekretit dhe lirisë së votës;
    • manipulimi dhe falsifikimi i rezultatit.

Duhet vullnet politik dhe një mekanizëm konkret të zbatueshëm për të realizuar ndarjen e plotë të politikës nga krimi. Kapja e shtetit nga krimi përmes përfshirjes së individëve me rekorde kriminale apo me lidhje me krimin e organizuar, në Kuvend, në Qeveri, në pushtetin vendor, në funksione të larta apo funksione kyçe të administratës publike dhe organeve ligjzbatuese, përbën një kërcënim të rëndë për integritetin dhe funksionimin e demokracisë dhe institucioneve demokratike dhe për vetë sigurinë kombëtare”.

Po ashtu një tjetër pikë ku u ‘lëshua pe’ është 1.5 ku thuhet: “Opozita e Bashkuar propozon që procesi të drejtohet nga një strukturë e përbërë nga përfaqësues të organizmave ndërkombëtar (OSBE/ODIHR, BE, SHBA, etj.), një përfaqësues i Parlamentit monopartiak dhe një përfaqësues i Opozitës së Bashkuar”

Në reagimet e PD-së, ishte kundërshtuar edhe pjesëmarrja e Rudina Hajdarit dhe deputetëve të opozitës së re të Kuvendit. Hajdari është ndër deputetet që nuk pranoi të djegë mandatin në bllok me pjesën tjetër të opozitës së bashkuar në shkurt të 2019.

Nga ana tjetër, edhe mazhoranca ka patur tërhequr .

Ndërsa kërkonte që puna për reformën të bëhej në një Komision të Posaçëm, në këtë pakt u tërhoq duke e spostuar takimin jashtë institucioneve, pra duke përmbushur pikën dy të kushteve të opozitës së bashkuar.

Në takim u ra dakord që të mos ndryshohet produkti i dakortësuar me opozitën, në Komision apo në seancë plenare.