Shqipëria, “parkim” për emigrantët: Qendrat e reja në Shëngjin dhe Gjadër nën kritikë

Hapja e qendrave të emigrantëve në Shqipëri ka tërhequr vëmendjen e mediave ndërkombëtare. Sot, ambasadori italian në Shqipëri, Fabrizio Bucci, njoftoi se dy qendrat e ndërtuara në Shëngjin dhe Gjadër janë përfunduar dhe janë gati për të pritur emigrantët e parë që do të ndalohen nga autoritetet italiane në përpjekje për të hyrë në Itali ilegalisht.

Këto qendra janë pjesë e një marrëveshjeje pesëvjeçare, nënshkruar në nëntorin e vitit të kaluar nga kryeministrja italiane Giorgia Meloni dhe kryeministri shqiptar Edi Rama.

Sipas kësaj marrëveshjeje, deri në 3,000 emigrantë të kapur në ujërat ndërkombëtare nga rojet bregdetare italiane do të transferohen çdo muaj në Shqipëri për përpunim të kërkesave për azil.

Ky zhvillim është pasqyruar nga media të njohura ndërkombëtare si ABC News, Associated Press, Reuters dhe The Guardian.

Qeveria italiane zyrtarizoi hapjen e këtyre qendrave pas disa muajsh vonesë për shkak të nevojës për riparime infrastrukturore.

Sipas ambasadorit Bucci, dy qendrat janë tashmë funksionale, edhe pse ende nuk ka një datë konkrete për mbërritjen e emigrantëve të parë.

Fillimisht, këto qendra do të strehojnë 400 emigrantë, dhe më pas pritet që kapaciteti të rritet deri në 880.

Shifrat e vitit 2024 tregojnë se numri i emigrantëve që kanë mbërritur në Itali përmes detit është zvogëluar me 61% krahasuar me një vit më parë, por presioni mbi vendet mesdhetare mbetet i lartë.

Sipas marrëveshjes, emigrantët e kapur në det do të dërgohen fillimisht në bordet e anijeve për kontroll fillestar dhe më pas do të transferohen në Shqipëri për përpunim të mëtejshëm të kërkesave për azil.

Italia ka planifikuar të shpenzojë rreth 670 milionë euro për funksionimin e këtyre qendrave për pesë vitet e ardhshme.

Qendrat do të jenë nën administrimin italian, ndërsa autoritetet shqiptare do të sigurojnë vetëm mbrojtjen e jashtme. Qendra në Shëngjin do të përdoret për ekzaminime fillestare, ndërsa qendra e Gjadrit, pranë një ish-aeroporti ushtarak, do të shërbejë për procesimin e kërkesave për azil.

Kapaciteti i përgjithshëm i qendrave pritet të arrijë deri në 3,000 shtretër, por pritet që ky numër të mos arrihet menjëherë.

Vetëm burrat e rritur do të dërgohen në këto qendra, ndërsa gratë, fëmijët dhe personat e ndjeshëm do të mbeten në Itali.

Sipas të dhënave të UNHCR-së, burrat përbëjnë 74% të emigrantëve që kanë arritur në Itali përmes detit deri në gjysmën e parë të vitit 2024.

Në Shqipëri, emigrantët do të kenë të drejtën të aplikojnë për azil në Itali, dhe procesi i shqyrtimit të kërkesave të tyre do të zgjasë deri në 28 ditë.

Ata që përfitojnë azil do të transferohen në Itali, ndërsa atyre që u refuzohet kërkesa, do të përballen me dëbim nga Shqipëria.

Kjo marrëveshje ka shkaktuar debat të gjerë, duke u përshëndetur nga disa vende evropiane si një zgjidhje novatore për problemin e emigracionit, por edhe kritikuar ashpër nga grupet e të drejtave të njeriut që e konsiderojnë atë si një precedent të rrezikshëm.

Ndërkohë, kryeministri Rama ka theksuar se Shqipëria nuk do të hapë qendra të tjera të tilla për vende të tjera.