“Delirantë” sipas Ramës, frymëzim për Europën. Si u kthye flamingoja në simbol proteste

Ndërsa kryeministri Edi Rama i ka sulmuar protestat kundër qeverisë së tij, duke i cilësuar protestuesit me epitete nga më të ulëtat si “sharlatanë, apo delirantë”, në Europë e njëjta lëvizje është parë përmes një tjetër këndvështrimi.

Në një analizë të publikuar nga Euractiv, “Revolucioni i Flamingove” në Shqipëri interpretohet nga përfaqësues të të Gjelbërve gjermanë si një shenjë e rritjes së ndërgjegjësimit qytetar për mbrojtjen e natyrës dhe kundërshtimin e ndërhyrjeve në zonat e mbrojtura, shkruan politiko.al. Sven Giegold, zëvendëskryetar i të Gjelbërve gjermanë, shprehet se protesta shqiptare i ka bërë përshtypje dhe shton: “Do të doja që shumë njerëz në Gjermani të protestonin për natyrën.”

Përpos përplasjes politike brenda Shqipërisë, artikulli i Euractiv sjell një tjetër lexim të protestës, atë të një lëvizjeje mjedisore që ka gjetur simbolin e saj te flamingoja e Vjosë-Nartës, duke u kthyer në një çështje që po diskutohet edhe në skenën europiane.

Artikulli i plotë: 

Të Gjelbrit po ndjekin traditën e tyre të hershme të përdorimit të kafshëve për të treguar një histori politike, duke u kapur pas “revolucionit të flamingove” që po merr hov në Shqipëri.

Zogjtë rozë janë kthyer në një simbol politik në vendin ballkanik, ndërsa protestat kundër një projekti resorti me lidhje me familjen Trump po marrin përmasa më të mëdha.

Për të Gjelbrit evropianë, të cilët kanë humbur vrullin e valës së gjelbër që i solli në pushtet në disa vende të Evropës në vitin 2019, ky mund të jetë momenti i tyre për t’u rikthyer në skenë.

Kafshët dhe politika kanë një histori të gjatë bashkë. Krijesa heraldike si luanët apo dragonjtë kanë simbolizuar për shekuj fuqinë dhe madhështinë e atyre që i përdornin. Gjatë Revolucionit Amerikan, Karolina e Jugut përdori gjarprin helmues si simbol me mesazhin “mos më shkel”, për t’i paralajmëruar britanikët. Ndërsa panda gjigante është bërë prej më shumë se gjashtë dekadash simboli i organizatës mjedisore WWF.

Por ndoshta askush nuk e ka bërë këtë më mirë se të Gjelbrit gjermanë – një parti relativisht e re, me rrënjë të forta në lëvizjen për mbrojtjen e natyrës, e cila më pas u shndërrua në forcën kryesore politike të ambientalizmit në Evropë.

Në fillim ishte bretkosa. Një kafshë e papërshtatshme për një botë që po pushtohej nga makinat dhe që po ngordhte në masë në rrugë. Aktivistët e hershëm të të Gjelbërve, shpesh të identifikuar me sandale “Birkenstock”, u bënë të njohur për përpjekjet për t’i shpëtuar ato nga shtypja prej automjeteve. Mesazhi i pashprehur për votuesit ishte: “Ajo që bëjmë për bretkosat, do ta bëjmë edhe për ju”.

Më vonë, bletët u kthyen në simbol të betejës kundër industrisë agro-kimike dhe bujqësisë industriale. Ujqërit hynë më pas në repertorin e partisë, si simbol i lëvizjes kundër gjuetisë.

Flamingot kundër oligarkëve
Por cili është mesazhi politik i këtij zogu rozë që ushqehet me karkaleca?

“Për shqiptarët, flamingoja është simboli se vendi i tyre nuk është në shitje”, tha Jutta Paulus, eurodeputete e të Gjelbërve, e cila vizitoi protestat kundër një ligji që lejon ndërtimin e resorteve me pesë yje në zona të mbrojtura natyrore si Laguna e Vjosë-Nartës – habitat i flamingove që tashmë është kthyer në simbolin e protestës, aty ku dhëndri i presidentit amerikan Donald Trump, Jared Kushner, kërkon të ndërtojë një resort luksoz.

Me familjen MAGA që po grumbullon miliarda dollarë publikisht përmes bizneseve të saj, zogu i hollë rozë, i cili zakonisht qëndron mbi njërën këmbë në ujërat e cekëta, po shndërrohet në simbol të një beteje të shekullit XXI kundër kapitalizmit grabitqar dhe korrupsionit oligarkik.

“Është sikur flamingot të jenë këtu me ne”
Për të Gjelbrit, të cilët po përballen me rënie në sondazhe dhe kaluan nga vendi i katërt në të gjashtin në Parlamentin Evropian pas humbjes së rreth 20 eurodeputetëve në zgjedhjet e vitit 2024, flamingoja përfaqëson një mundësi të re.

“Kur njerëzit në Shqipëri protestojnë për mbrojtjen e natyrës, është sikur të jenë në rrugë bashkë me ne këtu, dhe anasjelltas”, tha Sven Giegold, zëvendëskryetar i të Gjelbërve gjermanë.

“Do të doja që shumë njerëz në Gjermani të protestonin për natyrën”, shtoi ai.

Giegold, një ish-eurodeputet për shumë vite, hyri në Parlamentin Evropian në vitin 2009 dhe më pas u thirr në Berlin për të punuar me ish-zëvendëkancelarin Robert Habeck në vitin 2022. Ai ka qenë prej kohësh një nga figurat më novatore të lëvizjes së gjelbër dhe bashkëthemelues i degës gjermane të lëvizjes kundër globalizimit Attac në vitin 2000.

Të Gjelbrit fituan mbështetje të gjerë edhe për rolin e tyre në protestat kundër marrëveshjeve të tregtisë së lirë gjatë viteve 2010, ku simbol u bë edhe “pula e klorinuar” – një tjetër kafshë që u përdor në debatet politike.

Kryengritja popullore e flamingove
“Revolucioni shqiptar i flamingove” është bërë tashmë një nga çështjet që e ka përfshirë më shumë Giegold.

“Po, kjo më preku”, tha ai për Euractiv nga rrëzat e Alpeve bavareze. “Njerëzit po dalin në rrugë për të protestuar kundër politikanëve të tyre dhe zgjidhja është Bashkimi Evropian”.

Giegold – i njohur edhe për dashurinë e tij ndaj lodrave prej kafshësh, sipas burimeve brenda partisë – nisi shpejt një linjë lodrash prej pellushi në formën e flamingos, me mbështetjen e të Gjelbërve në Parlamentin Evropian.

Kushdo që kërkon mund të marrë një flamingo prej pellushi falas, ndërsa inkurajohet një dhurim vullnetar për organizatën shqiptare të mbrojtjes së natyrës PNEA.

Gjithashtu është krijuar edhe një listë postare e quajtur “Klubi i Revolucionit të Flamingove”, që njofton mbështetësit për mundësitë e ardhshme për të dalë në protesta.

Nga protesta në kulturën popullore
“Të gjithë qytetarët po ngrenë zërin kundër miliarderëve lakmitarë si Donald Trump dhe Jared Kushner”, thonë të Gjelbrit.

Një shenjë se protesta ka kaluar tashmë në kulturën popullore ishte edhe reagimi i këngëtares me famë botërore Dua Lipa, prindërit e së cilës janë shqiptarë nga Kosova. Ajo e cilësoi këtë lëvizje si “frymëzuese”.

“Ajo që më shqetëson në të vërtetë është parimi që qeveria mund të ndryshojë ligjin thjesht për të hequr mbrojtjen mjedisore, pa asnjë lloj konsultimi publik”, tha Lipa në podcastin e saj.

Beteja kundër dobësimit të mbrojtjes së natyrës, e kombinuar me frymën kundër oligarkëve që përfaqëson flamingoja, po përhapet edhe në Evropë përmes diasporës së madhe shqiptare në Gjermani dhe Austri.

A mund të bëhet ky zog – ashtu si bleta apo ujku më parë – fytyra e një lëvizjeje të re politike që të Gjelbrit do ta përqafojnë me sukses?

“Në Gjermani flamingot mund t’i shohësh vetëm në kopshtet zoologjike”, tha me shaka Giegold.

Të paktën për momentin.