Cilët ishin miqtë e Putinit në Europë (që tani thonë se nuk janë më)

Politico.eu/ Shqip nga Politiko.al

Ndërsa makineria e luftës e Rusisë godet Ukrainën, në pushtimin më të madh që Evropa ka parë që nga Lufta e Dytë Botërore, një grup evropianësh po ndihen veçanërisht në zor: mbrojtësit dhe nxitësit e tifozëve të Vladimir Putinit.

Nga liderja e Asamblesë Kombëtare Marine Le Pen në Francë te Matteo Salvini i Lega Nordit të krahut të djathtë në Itali, kanë shpenzuar vite duke u shprehur për afërsinë me presidentin rus, duke pranuar kredi ruse dhe anëtarësime në bordet e korporatave dhe duke vepruar si zëdhënës për tezat e Kremlinit.

Ndërsa Rusia grumbulloi trupa rreth kufijve të Ukrainës, disa nga këta shokë të Putinit e minimizuan kërcënimin ose akuzuan Perëndimin për rritjen e tensioneve. Por ndërsa Putin i shpalli luftë Kievit dhe raketat balistike ranë mbi objektivat ukrainas, ky pozicion u bë më i vështirë për t'u mbajtur për këtë grup, duke bërë që shumë të tërhiqeshin dhe të nxitonin me deklarata që dënonin sulmin.

Cilët janë miqtë besnikë të Putinit në Evropë? Çfarë thoshin atëherë - dhe çfarë thonë tani?

Marine Le Pen

Udhëheqësja e ekstremit të djathtë e partisë Asambleja Kombëtare dhe kandidate për presidente të Francës ka gëzuar prej kohësh një marrëdhënie të ngushtë me - dhe financime nga - Rusia. Në vitin 2017, Le Pen vizitoi Kremlinin si pjesë e fushatës së saj presidenciale dhe mbështeti aneksimin e Krimesë nga Moska në 2014.

Edhe gjatë muajit të fundit, Le Pen tha se nuk besonte "fare" se Rusia do të pushtonte Ukrainën dhe dënoi "një keqkuptim të çështjeve dhe të të menduarit" në Rusi. “Unë nuk shoh se çfarë do të bënin rusët në Ukrainë dhe cili do të ishte interesi i tyre atje”, u tha ajo gazetarëve. “Nëse do të isha presidente tani, nuk do të kisha marrëdhëniet e ngrira që ekzistojnë midis Vladimir Putin dhe Emmanuel Macron,” shtoi ajo.

Por Le Pen bëri prapakthehu të enjten, duke publikuar një deklaratë në faqen e saj të internetit ku thuhej se nuk kishte "asnjë arsye për të justifikuar" pushtimin e Ukrainës, duke e dënuar atë pa rezerva si "të pajustifikueshëm" dhe bëri thirrje për "fundin e menjëhershëm të tij".

Eric Zemmour

Komentatori francez i ekstremit të djathtë, aktualisht i treti në garën presidenciale të 2022, ka thënë më parë se "e admironte" Vladimir Putin si një "patriot" dhe i quajti shqetësimet e tij rreth ekspansionizmit të NATO-s në Ukrainë dhe Gjeorgji "plotësisht legjitime" - duke shtuar se ishte "Roli i Francës për ta thënë këtë." Ai gjithashtu tha në dhjetor se ishte i lumtur të “vinte bast se Rusia nuk do të pushtojë Ukrainën”.

Ishte një bast i keq. Të enjten, Zemmour ndryshoi qëndrim në mënyrë dramatike, duke thënë se ai e "dënon" pushtimin e Rusisë "pa rezerva" dhe e quajti atë si "të pajustifikueshëm".

Matteo Salvini

Ish-zëvendëskryeministri italian dhe udhëheqës i partisë së ekstremit të djathtë italian Lega Nord, Matteo Salvini është përshkruar si njeriu i Putinit në Evropë.

Salvini ka deklaruar prej kohësh admirimin për presidentin rus – gjë që e dëshmoi duke veshur një bluzë me foton e Putinit në Sheshin e Kuq – dhe partia e tij gëzon marrëdhënie të ngrohta me Moskën. Në vitin 2017, ai nënshkroi një marrëveshje bashkëpunimi me partinë Rusia e Bashkuar e Putinit, ndërsa zyrtarët e partisë u hetuan për nënshkrimin e një marrëveshjeje të fshehtë të naftës me Kremlinin në 2018 me vlerë miliona euro.

Por lideri i ekstremit të djathtë shkroi në Tëitter të enjten duke "dënuar çdo agresion ushtarak" në Ukrainë pas sulmit të Putinit dhe bëri thirrje për një "përgjigje të përbashkët nga aleatët", duke postuar më vonë një video të vetes duke çuar lule në ambasadën ukrainase në Romë.

Millosh Zeman

Miloš Zeman, presidenti i Republikës Çeke dhe i njohur për komentet provokuese dhe nxitëse, ka pasur marrëdhënie jashtëzakonisht të ngrohta me Moskën. Zeman, i cili u ngjit në rolin, kryesisht ceremonial, në vitin 2013, e ka përshkruar luftën e pas vitit 2014 në Donbas si një "luftë civile midis dy grupeve të qytetarëve ukrainas" dhe nxiti protesta të gjera mbi komnetet që bëri në mbështetje të Rusisë vitin e kaluar.

Zeman ishte ndër të vetmit liderë që bëri një vizitë shtetërore në Moskë në 2015 pas aneksimit të Krimesë, duke thënë se vizita shënoi një "shprehje falënderimi që ne në këtë vend nuk duhet të flasim gjermanisht nëse do të ishim bashkëpunëtorë të bindur të atyre me prejardhje ariane.”

Por pas pushtimit të së enjtes, ai iu kundërvu Rusisë dhe u bëri thirrje vendeve të BE-së që ta nxjerrin atë nga sistemi i pagesave SËIFT, duke thënë se sulmi ishte një "krim kundër paqes" dhe duke e quajtur Putinin një "të çmendur".

Alex Salmond

Ish-lideri i Partisë Kombëtare Skoceze, Alex Salmond ka pasur marrëdhënie miqësore të pazakonta me Kremlinin. Pas aneksimit të Krimesë nga Moska në vitin 2014, Salmond tha se ai admironte "disa aspekte" të politikës së Putinit dhe tha se patriotizmi i tij ishte "krejtësisht i arsyeshëm". Në vitin 2017, politikani skocez u kritikua pasi ra dakord për të nisur një program të ri javor me transmetuesin shtetëror rus RT të quajtur "The Alex Salmond Shoë".

Por Salmond ktheu të enjten, duke pezulluar shfaqjen pas sulmit ndaj Ukrainës, duke këmbëngulur se megjithëse nuk kishte pasur kurrë "asnjë ndërhyrje editoriale" në programin e tij, ai nuk mund të vazhdonte me transmetimin "derisa të rivendosej paqja".

Gerhard Schröder

Gerhard Schröder, kancelari i Gjermanisë midis 1998 dhe 2005, konsiderohet të jetë i afërt me Putinin dhe ka një vend në bordet e dy kompanive më të mëdha shtetërore të energjisë ruse, Rosneft dhe Gazprom. Schröder dikur e quajti presidentin rus një "demokrat të patëmetë" dhe në vitin 2018, Ëall Street Journal e quajti atë "një instrument të paguar, dashnor të luksit, të Vladimir Putinit".

Schröder u tha ndjekësve të tij të LinkedIn të enjten "ka pasur shumë gabime nga të dyja palët", por megjithatë dënoi pushtimin, duke argumentuar se "interesat e sigurisë së Rusisë nuk justifikojnë përdorimin e mjeteve ushtarake".

"Lufta dhe vuajtja që ajo shkakton për popullin e Ukrainës duhet të përfundojë sa më shpejt të jetë e mundur," tha ai. "Kjo është përgjegjësi e qeverisë ruse."

Boris Johnson

Kryeministri i Mbretërisë së Bashkuar Boris Johnson u shfaq me dënim të plotë të Putinit pothuajse menjëherë pasi presidenti rus njohu dy republikat separatiste në Ukrainën lindore si të pavarura të hënën. Që atëherë, udhëheqësi britanik ka vendosur sanksione ndaj Moskës dhe ka sugjeruar se presidenti rus duhet të përballet me akuzat për krime lufte si një "agresor i njollosur me gjak".

Por Johnson nuk ishte gjithmonë aq kritik ndaj Rusisë, duke lavdëruar dikur "qartësinë e pamëshirshme" të liderit në mbështetjen e diktatorit sirian Bashar Assad në eliminimin e milicisë së Shtetit Islamik. Johnson ka qenë prej kohësh mik me oligarkët e shquar rusë dhe partitë opozitare në Mbretërinë e Bashkuar, vlerësojnë se Partia e tij Konservatore ka marrë pothuajse 2 milionë £ nga elitat ruse që kur u bë kryeministër.

Jean-Luc Mélenchon

Mélenchon, politikani i ekstremit të majtë që kandidon gjithashtu për postin më të lartë të Francës këtë vit, ka thënë më parë se politikanët francezë “kanë detyrë të sigurojnë që Ukraina të mos hyjë në NATO” dhe ka argumentuar se Rusia “nuk është një armik, por një partner.”

Por lideri i La France Insoumise bëri paraprakisht një kthesë të fortë të enjten, duke publikuar një deklaratë ku thuhej se Rusia "merr përgjegjësinë për një pengesë të tmerrshme në histori" duke sulmuar Ukrainën, për të cilën ai argumentoi se "krijon rrezikun e menjëhershëm të një konflikti të përgjithësuar që kërcënon gjithë njerëzimin.”

François Fillon

Ish-kryeministri francez dhe kandidati i turpëruar presidencial François Fillon iu bashkua bordit të kompanisë ruse petrokimike Sibur në vitin 2021, pas emërimit të tij nga Kremlini në bordin e kompanisë shtetërore Zaroubezhneft në fillim të atij viti. Sibur kryesohet nga oligarkët rusë Leonid Mikhelson dhe Gennady Timchenko, të cilët u vendosën nën sanksione nga Britania e Madhe këtë javë.

Por të enjten, politikani i krahut të djathtë shkroi në Tëitter se "i vinte keq" për aneksimin e Krimesë në 2014 dhe tani "dënon përdorimin e forcës në Ukrainë". Fillon njoftoi të premten se po planifikonte të tërhiqej nga të dy rolet, duke argumentuar se Putini "është i vetmi fajtor për shkaktimin e një konflikti që mund të ishte shmangur, që duhej të ishte shmangur".

Viktor Orbán

Kryeministri për një kohë të gjatë i Hungarisë, Viktor Orbán, ka mbajtur një marrëdhënie të ngushtë me Putinin, që nuk është vetëm për shkak se ata janë shpirtra të afërm ideologjikë. Orbán negocion kontrata afatgjata gazi me Rusinë, në këmbim të së cilës Hungaria merr çmime më të ulëta se partnerët e saj evropianë.

Orbán është mburrur për takimin me presidentin rus 12 herë gjatë mandatit të tij, më së fundi në fillim të këtij muaji, kur i kërkoi Putinit të rriste vëllimin e eksporteve të gazit në vendin e tij. “Kohë të vështira, por jemi në shoqëri shumë të mirë”, tha kryeministri hungarez.

Orbán u detyrua të merrte një qëndrim tjetër të enjten, megjithatë, duke dënuar veprimet e Moskës në një video në Facebook, ndërsa tha se Hungaria nuk do të dërgonte armë në Ukrainë. “Së bashku me aleatët tanë të Bashkimit Evropian dhe NATO-s, ne dënojmë sulmin ushtarak të Rusisë”, tha ai. Ai gjithashtu iu bashkua udhëheqësve të BE-së më vonë atë mbrëmje në nënshkrimin e një pakete sanksionesh në shkallë të gjerë që synonte sektorë të shumtë të ekonomisë ruse.