Yuri Kim, director of ExxonMobil, the company mentioned in the Vlora TPP affair

Former US Ambassador to Tirana, Yuri Kim, announced that she has just started working as a Senior Director at the American giant ExxonMobil, one of the largest oil and gas companies in the world, headquartered in Texas and one of the most powerful American corporations.

ExxonMobil appeared on the Albanian scene in 2021, through a Memorandum of Understanding with the Albanian government and Excelerate Energy, to study an LNG-to-Power project in Vlora, positioning Albania as an entry point for American liquefied gas in the Balkans.

Yuri Kim was present at the signing ceremony and called the agreement an extraordinary act for Albania.

Today, ExxonMobil reports revenues of $339 billion per year, 43 times more than the entire budget of Albania. To put it another way: what Albania collects in four decades, ExxonMobil generates in just one year.

But Exxonmobil, which is now Yuri Kim's employee, was also mentioned in the project of two generator ships that arrived in Vlora in 2022, through a huge contract that resulted in a fiasco for Albanian citizens.

Rama-Balluku duo's alarm about the energy crisis

Albania was officially in an energy emergency until the end of 2022, but in September of that year the Rama-Balluku duo intensified an awareness campaign for energy saving, accompanied by a series of slogans that quickly became a source of memes and public irony.

Prime Minister Edi Rama, who had just decided to increase the price of energy for citizens who consumed more than 800 KwH, was issuing threats, taking Switzerland as an example, where, according to him, if you raised the temperature of the air conditioner by more than 19 degrees Celsius, the police would come to your house and arrest you.

"I don't know what we would face if we were to impose the rule by law that Switzerland has imposed, 3 years in prison for anyone who increases energy expenditure for heating above 19 degrees. Prison in Switzerland for a country that is at the top of the world from a financial point of view," said Edi Rama.

Belinda Balluku followed, organizing meetings with 9th grade school students and, in addition to terrifying them with the Swiss police, talking to them about the energy consumed by refrigerators, cell phones, televisions, etc.

"Did you know that when we unplug the phone, the charger that remains plugged in consumes energy? Until today, we have never stopped to think about what would happen with 1 charger? What about 1 million chargers all plugged in at the same time? Did you know that when we open the refrigerator door, more energy is consumed?", asked Balluku.

Dhe pasi u kishte folur për përpjekjet e saj dhe të Edi Ramës për të kursyer energjinë, Balluku shpjegonte se si duhej përdorur frigoriferi, celulari dhe televizori për ta ruajtur atë pak energji që kishim ne shqiptarët.

“Kondicioneri duhet të qëndrojë gjatë dimrit jo më shumë se 21 gradë e gjatë verës jo më pak se 27 gradë. Dera frigoriferit nuk duhet që të qëndrojë e hapur. Vëllai të heqë karikuesin nga priza. Kur gjyshin e zë gjumi para TV e t’i afrohesh për t’i marrë telekomandën e thotë mos e fik, ai është momenti që duhet fikur TV pasi nuk po e ndjek kush e është momenti që duhet të kursejmë energji”, shprehej Balluku.

Këto deklarata shërbyen si prelud i mbërritjes së dy anijeve gjeneratorë në Vlorë.

68 milion dollarë qira për dy gjeneratorë që nuk u përdorën

Fushata e sensibilizimit për kursimin e energjisë në gjysmën e dytë të vitit 2022, korrespondon me mbërritjen në Vlorë të dy anijeve që prodhonin energji, dy Tec-e lundruese, të cilat sillnin me vete një faturë të kripur për shtetin shqiptar.

“Tigri 1” dhe “Tigri 3” kështu ishin pagëzuar dy TEC-et lundruese që punonin me naftë dhe mbërritën nga Bangladeshi, sipas një kontrate të nënshkruar mes shtetit shqiptar dhe dy kompanive Excelerate Energy dhe Renco.

Por mbërritja e dy gjeneratorëve lundrues që do prodhonin energji me naftë nxiti shqetësime. Së pari ishte çmimi i kripur që duhej paguar për qiranë e anijeve. Kontrata parashikonte një pagesë prej 68 milion dollarësh nga qeveria shqiptare vetëm për qiranë.

E përpjestuar, shuma llogaritet të jetë rreth 90 mijë euro qira në një ditë. A duhej të ngarkoheshin me një pagesë të tillë qytetarët e vendit më të varfër të Evropës? A ishte e leverdisshme pagesa për këto dy anije?

Koha tregoi se marrëveshja nuk ishte në leverdi të shqiptarëvve. TEC-et lundruese nuk ishin vënë ende në punë, kur çmimi i energjisë në bursa u stabilizua. Rezultoi se energjia ishte më e lirë në treg dhe termocentralet nuk kishin leverdi të viheshin në funksionim.

E njëjta sasi energjie që do të prodhonin TEC-et lundruese ishte më pak e kushtueshme nëse blihej.

Së dyti, problem ishte ndotja e mjedisit që shkaktonin anijet-gjeneratorë. Të vendosura në Gjirin e Vlorës ato rrezikojnë të ndosin keq këtë zonë duke shkaktuar një dëm të ngjashëm me naftë sikur 100 mijë makina, të bënin 100 km çdo ditë brenda përbrenda qytetit. Ky alarm u dha nga ambientalisti Lavdosh Ferruni, i cili e ka denoncuar ashpër këtë katastrofë mjedisore, jo vetëm për dëmin që i bën Vlorës, por edhe për të shkuarën e errët të kompanisë që ka sjellë në Shqipëri termocentralet me emra ekzotikë “Tigri 1” dhe “Tigri 2”.

Pak kohë pas këtij denoncimi, Lavdosh Ferruni u përball me një çështje penale nga kompanitë që sollën TEC-et në Shqipëri dhe që fusin në xhep plot 94 mijë dollarë qera në ditë, pa bërë asnjë punë.

Yuri Kim dhe mburoja amerikane për kontratën e dy anijeve

Ndërsa vala e kritikave që denonconin marrëveshjen për dy anijet gjeneratorë shtohej, në portin e Vlorës u shfaq ambasadorja amerikane Yuri Kim. Në krah të ministres së energjisë, Belinda Balluku, ambasadorja ishte aty si kundërpeshë e të gjithë atyre që denonconin cmimin e kripur të qirasë për gati 94 mijë dollarë në ditë dhe për ndotjen e mjedisit që do të shkaktonin anijet.

Në një video të shpërndarë në rrjetet sociale, Balluku përmend kompaninë ku është punësuar Yuri Kim sot, ExxonMobil, të cilën e falenderon që ndihmoi në sjelljen e anijeve-gjeneratorë në vendin tonë.

“Dua të falenderoj këtu konsorciumin Exelerate Poëer dhe ExxonMobil të cilët na ndihmuan që në Shqipëri të sjellim dy nga anijet e energjisë, të fundit prodhuese të energjisë të lira në treg..” shprehet Balluku.

Në anën tjetër, teksa inspekton gjeneratorët nga brenda, ambasadorja e amerikane në Tiranë nuk e lidh projektin me interesin e saj për një vend pune në të ardhmen. Kim nuk thotë se nëse një ditë ajo do të flakej nga trupi diplomatik në SHBA, do të kishte një punë të sigurtë në një nga kompanitë më të mëdha të naftës në botë. Projekti, sipas Kim kishte si synim të ndihmonte Shqipërinë, sepse një aleate e NATO-s duhej të kishte siguri nga ana energjitike.

“Ne duhet të sigurohemi që aleatë të NATO-s si Shqipëria të jenë më të sigurta, më të begata dhe më të pavarura”, shprehet Kim.

Në video, Kim dhe Balluku premtojnë se TEC-et lundruese do të gjeneronin një sasi energjie që i korrespondonin përafërsisht 15 përqind të nevojave që kishte Shqipëria.

Vetëm se në vitet që pasuan, dy TEC-et lundruese nuk u vunë në punë. Ende sot ato mbetën të ankoruara në Vlorë.

Në janar të vitit 2024, kur u pyet nga gazetarët se përse nuk ishin vënë në punë gjeneratorët lundrues, Balluku hoqi përgjegjësinë nga vetja dhe la të kuptohej se projekti ishte kryer falë ndërhyrjes së ambasadores amerikane Yuri Kim.

“Ka qenë diçka që së bashku me ambasadoren Kim kam punuar shumë për t’i pasur këto Tec-e lundruese”, u tha Balluku gazetareve, duke shtuar se “nëse nuk do të kishim pasur ndihmën e Departamentit Amerikan të Energjisë, nuk do t’i kishim marrë dot kurrë”.

Në gusht të këtij vtit, qytetarë dhe aktivistë protestuan për të kërkuar largimin e dy TEC-eve lundrues që për më shumë se dy vitesh po qëndrojnë në gjirin e Vlorës.

Protesta nisi para Prefekturës së Vlorës dhe vijoi me marshim drejt vendit ku qëndrojnë TEC-et në Tirport, afër Zvërnecit.

Sipas aktivistëve këto anije nuk po prodhojnë energji, por ndotje për mjedisin dhe po ushqehet me paratë e buxhetit të shtetit. “Gjiri i Vlorës është i yni, TEC-et janë të maskarenjve”, ishte një nga pankartat që mbanin në duar aktivistët.

Today, the fact that Yuri Kim has moved directly to a senior position at ExxonMobil, the company that helped design the two ships, raises strong questions. Was this a mismanaged deal for Albanian interests or a scheme where the influence of a US ambassador was used to justify a dubious contract that brought benefits to everyone else, but not to the Albanian people?/Lapsi.al