"They took us just because we were there", the stories of protesters escorted to the police station

The protest on the morning of July 23 near the Parliament ended with dozens of citizens and activists being escorted to police stations.

Although a peaceful protest began, citizens were confronted with violence, water and pepper spray from the police.
Some of the citizens who were escorted told Citizens.al that their escort was unexpected, when the crowd had dispersed and the clashes with the police had stopped for hours.

Activist Edison Lika told Citizens.al that at the time of the police intervention, he was not at a protest, but in direct contact with News 24 television.

"While I was live on News 24 from the side of the bike lane, I was watching how the police were chasing a protester along the Lana. At that moment I simply turned the camera away from the scene I was seeing and in a way denounced this unprecedented violence of the state police live,"  said Lika.

He says that the escort to the police station came without any explanation.

"At that moment, a group of uniformed police officers were coming towards me, while I was speaking live on the show. Meanwhile, the chief of Police Station No. 1, passed in front of me and took my cell phone and told them: take this with you. This was how I was arrested, having no connection to the protest because the place I was in was very far from the protest,"  Edison Lika further confessed to Citizens.al

Lika was initially escorted to Police Station No. 1 and then to Police Station No. 4, where he stayed for about five hours before being released.

The Together Movement activist, Mirela Ruko, describes the escorting in a similar way, stating that she had moved towards the entrance from Elbasani Street after receiving information that some protesters were being escorted.

"As soon as we went there, we saw the police, the Albanian forces who approached and immediately started escorting us. I think it was unjustifiable because we were not doing practically anything, we were simply present there,"  Mirela Ruko told Citizens.al.

At the police station, according to Ruko, no one was able to explain what illegal action he had committed.

"I informed the police that they recorded violent acts in their records, but no one could tell me what my violent act was. Resisting and being present somewhere is not a crime. As long as it is not a crime, I have not violated the law ," Ruko said.

Ilir Muzhaqi, një tjetër protestues ndohej pranë hyrjes së parkimit të Toptanit, ku bashkë me protestuesit e tjerë prisnin kalimin e makinave të deputetëve për ti hedhur vezë.

“Morëm vesh që janë duke dalë deputetët prej aty dhe morëm vezët në dorë për të goditur makinat. Në një moment, nuk e kisha mendjen dhe më kapën katër policë nga mbrapa”, u shpreh Muzhaqi për Citizens.al.

Sipas tij, shoqërimi ishte i dhunshëm, edhe pse ndaj policëve nuk kishte pasur asnjë tentativë dhune.

“Policët ishin të inatosur dhe shumë të dhunshëm. Më ulën kokën, shtrënguan duart, edhe sot më dhëmbin krahët akoma nga shtrëngimet e djeshme. Ne ishim shumë paqësorë, po mundoheshim të mos i preknim edhe policët me vezë, nuk po bënim as rezistencë”, u shpreh Ilir Muzhaqi.

“Na morën vetë se ishim aty”

Më herët, Elsa Paja, aktiviste e angazhuar në protestë përmes artit të saj, u përpoq të ndalonte policinë për të arrestuar aktivistin Edison Lika. Më vonë, e gjeti veten të shoqëruar.

“Ne po ecnim paqësisht, kur policia ndërhyri brutalisht. Mua më rrëzuan dhe më përplasën, duke më lënë të plagosur në dorë. Nëna të moshuara u tërhoqën zvarrë, të rinj u dhunuan sikur të ishin kriminelë, ndërkohë që vetë këta të fundit e kanë marrë vendin në dorë”, tha Elsa Paja.

Për të, kjo sjellje e policisë së shtetit ndaj protestuesve paqësorë tregon se protesta është në anën e duhur.

“Ata mendojnë se do të na frikësojnë, por gabohen. Veçse na bëjnë edhe më të fortë, sepse na kujtojnë vazhdimisht se jemi në rrugën e duhur. Se nuk mund ta tolerojmë më këtë sistem. Çdo qytetar duhet të pozicionohet në anën e duhur të historisë. Dhe Revolucioni i Flamingove është ana e duhur”, u shpreh më tej Elsa Paja për Citizens.al.

Për Arnen Sulën, arrestimi ishte krejtësisht i rastësishëm. Ai ndodhej përballë xahmisë së Namazgjasë, pa kryer asnjë veprim kundër policisë.

“Na ra lapsi, nuk është se bëmë diçka për të kundërshtuar forcat e policisë apo akte dhune. Dukej sikur e kishin ndarë mendjen të arrestonin disa njerëz”, u shpreh Arnen Sula.

Ai veçon sjelljen e forcave “Shqiponja”, të cilat sipas tij përdorën gjuhë denigruese dhe ofendime të rënda gjatë transportit.

“Forcat Shqiponja kanë përdorur gjuhë denigruese gjatë shoqërimit. Kanë qenë totalisht jo korrektë dhe jo profesionalë. Kanë përdorur edhe ofendime të renda nga familjarët që ishte komplet e panevojshme se unë as nuk jam person që bëj dhunë dhe as nuk kisha ndërmend, dhe dukej qartë që nuk kisha ndërmend të bëja dhunë”, u shpreh Sula.

Të njëjtën gjë pohon edhe Emiljando Kitaj, një tjetër aktivist i shoqëruar nga policia.

“Më shtruan në tokë, më gjuajtën dhe pastaj më tërhoqën drejt makinës së policisë. Gjatë shoqërimit janë përdorur fjalorë nga më të ndyrë të mundshëm, duke përdorur sharje ndaj familjes sime që unë nuk e kuptoj se cfarë punë ka një polici e cila mbahet me taksat tona, me familje dhe me sharje të ndyra”, tha Emiljando Kitaj.

Në ndryshim nga qytetarët e tjerë, Carrie Ann Morgan, pjesëmarrëse në protestën e paradites, ishte duke ikur për në shtëpi ,ndërsa është shoqëruar nga policia.

“Më kanë kapur pa asnjë bazë. Unë po ikja në shtëpi në atë moment. Kjo për të theksuar faktin që kanë kapur njerëzit dje pa asnjë logjikë”, deklaroi Carrie Ann Morgan për Citizens.al.

Sipas saj, sjellja në komisariat ka qene e pranueshme, por nuk është informuar për procesin.

“Të drejtat bazike që duhet të kesh sikurse për tu informuar se për çfarë po të marrin dhe po të mbajnë dhe kontakti me avokatin apo me një të afërm dhe gjëra të tilla, nuk janë zbatuar”, tha Carrie Ann Morgan.

Sipas Policisë së Shtetit, nga protesta e 23 korrikut u shoqëruan 32 persona.

“Arrestohen në flagrancë 2 prej tyre, procedohen në gjendje të lirë 30 të tjerët. Gjatë tubimit u dëmtuan 6 punonjës policie”, thuhet në njoftimin e Policisë së Shtetit.

KShH: Konstatohen shkelje procedurale dhe kërkohet hetim

Shumë prej këtyre pretendimeve gjejnë pasqyrim edhe në monitorimin e kryer nga Komiteti Shqiptar i Helsinkit në Komisariatin nr.1 dhe në Bllokun e Sigurisë “Mine Peza”.

Sipas organizatës, protestuesit e intervistuar deklaruan se janë shoqëruar ndërsa ndodheshin në trotuar, pa bllokuar qarkullimin, pa tentuar të çanin gardhin metalik dhe pa ushtruar dhunë ndaj efektivëve të policisë. Ata kanë pohuar se nuk janë informuar për arsyet e shoqërimit, janë prangosur gjatë transportit dhe disa prej tyre kanë pretenduar trajtim poshtërues.

KShH konstatoi se në regjistrat e komisariatit arsyet e shoqërimit ishin shënuar në mënyrë të përgjithshme, si “veprime të dhunshme” ose “veprime të kundërligjshme në protestë”, pa përcaktuar bazën konkrete ligjore, siç kërkon legjislacioni në fuqi. Organizata evidentoi gjithashtu paqartësi mbi statusin procedural të disa personave, të cilët herë trajtoheshin si të shoqëruar, herë si persona në hetim dhe më pas si të arrestuar në flagrancë.

Në dy raste, KShH vlerëson se arrestimet në flagrancë janë kryer pasi kishte përfunduar afati maksimal pesëorësh i shoqërimit, duke ngritur dyshime serioze mbi ligjshmërinë e procedurës.

Organizata evidentoi gjithashtu pretendime për përdorim të paparalajmëruar dhe joproporcional të sprajit me piper, ndërsa kërkon hetim të pavarur për të verifikuar nëse janë respektuar parimet e domosdoshmërisë dhe proporcionalitetit në përdorimin e forcës.

Një tjetër shqetësim i ngritur nga KShH lidhet me shoqërimin e gazetares së Citizens.al, Vjolanda Peca gjatë ushtrimit të detyrës.

"Although she had informed the police officers that she was a journalist and that her badge had come off her belt, while it was obvious that she was carrying professional filming equipment, she was escorted to the police station without conducting a careful on-the-spot verification of her identity, which would not have resulted in the deprivation of her liberty ," the AHC statement said.

AHC also assesses that procedural actions incompatible with the legal protection of a journalist's source were carried out against her.

In conclusion, the Albanian Helsinki Committee calls on the State Police, the Police Supervision Authority, the Prosecution Office and the Court of Tirana to verify the legality of every escort and arrest, to independently investigate allegations of disproportionate use of force and to guarantee respect for the procedural rights of protesters and journalists.

On the other hand, the organization emphasizes that it has received information from Police Station No. 1 that five police officers were injured during the protest and that cases of the use of pyrotechnics against them are being investigated, reiterating that any act of violence against police officers is unacceptable and must be investigated according to the law./ Faktoje.al