Pse po përhapet Ebola?

Epidemia e Ebolës vazhdon të përhapet në provincat Ituri dhe Kivu Veriore në Republikën Demokratike të Kongos. Nëntëqind raste të dyshuara janë konfirmuar, ndërsa 220 persona kanë vdekur. Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) pret që ethet shpesh vdekjeprurëse të përhapen më tej në Kongon e pazhvilluar.

"Po përballemi me një shpërthim jashtëzakonisht serioz dhe të vështirë", tha Drejtori i Përgjithshëm i OBSH-së, Tedros Adhanom Ghebreyesus, në selinë e agjencisë së OKB-së në Gjenevë.

"Do të përkeqësohet përpara se të përmirësohet", shtoi Tedros. OBSH synon të ofrojë ndihmë në terren sa më shpejt të jetë e mundur, me pajisje dhe ekspertë.

Megjithatë, burimet e OBSH-së janë të kufizuara, veçanërisht që kur Shtetet e Bashkuara tërhoqën fondet e tyre vitin e kaluar. OBSH-së i është dashur të ndryshojë ose ndërpresë plotësisht shumë programe, përfshirë ato në Kongo.

Jugu po dobësohet

Gjermania është aktualisht donatori më i madh i OBSH-së, por edhe ajo i ka ulur kontributet e saj dhe buxhetin e Ministrisë për Bashkëpunim Ekonomik dhe Zhvillim (BMZ) këtë vit. Ekspertë të politikave shëndetësore në organizatën protestante të ndihmës "Bukë për Botën", kritikuan shkurtimet në një intervistë me DW.

"Duke parë buxhetin e vitit 2026, të gjitha linjat buxhetore në Ministrinë Federale të Shëndetësisë, si dhe në Ministrinë Federale për Bashkëpunim Ekonomik dhe Zhvillim, janë shkurtuar."

Kjo përfshin kontributet vullnetare në OBSH. Ministria Federale për Bashkëpunim Ekonomik ka shkurtuar programet dypalëshe shëndetësore për vite me radhë. "Kjo, sigurisht, ka efekt, se kur sistemet shëndetësore në Jugun Global bëhen gjithnjë e më të dobëta ose nuk forcohen më, shpërthimet si ajo në Republikën Demokratike të Kongos mbeten nën radar për një kohë shumë të gjatë derisa ato përfundimisht të bëhen të dukshme", analizon Julia Stoffner e "Bukë për Botën".

Organizata e ndihmës CARE në Bonn gjithashtu i bëri thirrje bashkësisë ndërkombëtare të investojë më shumë para në masa ndihme dhe fushata ndërgjegjësimi. Organizata bamirëse katolike Caritas publikoi një apel të ngjashëm.

Nuk ka para të mjaftueshme për luftimin e Ebolës

Në Goma, kryeqytetin e provincës Veriore Tivu në Kongon lindore, organizata gjermane e ndihmës Diakonie ka zyrën e saj. Drejtori i zyrës, Josue Ibulungu, po përpiqet të organizojë ndihmë për rajonet e prekura nga Ebola.

"Vetëm 30 përqind e nevojave mund të përmbushen. Situata është shumë e vështirë për të gjithë punonjësit e ndihmës humanitare. Ulja e fondeve nga shumë donatorë po i bën gjërat jashtëzakonisht të vështira. Edhe për luftën e menjëhershme kundër Ebolës, organizatat po kërkojnë fonde", shpjegoi Josue Ibulungu në një video-konferencë midis Berlinit dhe Gomës.

"Shumë spitale janë shkatërruar nga lufta. Kjo e bën shumë të vështirë për mjekët dhe infermierët të ndihmojnë pacientët me Ebola sepse mungojnë pajisjet e nevojshme." Trupat qeveritare, milicitë, kryengritësit dhe bandat kriminale kanë luftuar për kontrollin e Kongos lindore për dekada të tëra. Konflikti sillet rreth burimeve minerale, tensioneve etnike dhe interesave gjeopolitike të Ruandës dhe Ugandës fqinje.

BMZ: Shkurtimet ndikojnë

Ministria për Bashkëpunim Ekonomik dhe Zhvillim (BMZ) thekson se qeveria kongoleze do të marrë afërsisht 160 milionë euro në ndihmë për zhvillim për vitet 2026 dhe 2027. Kjo është më pak se në vitet e kaluara. Në përgjithësi, buxheti i BMZ-së ka qenë në rënie për disa vite.

Parandalimi i sëmundjeve nuk bëhet vetëm përmes ndihmave financiare, por përfshin shumë masa individuale, shpjegoi zëdhënësi i BMZ-së, Benedikt Schöneck, të mërkurën. "Duke parë përpara, është e qartë se shkurtimet në mbështetjen për parandalim natyrisht do të kenë një ndikim përkatës."

Megjithatë, Gjermania po ofron "burime të konsiderueshme" për të siguruar financa për iniciativat ndërkombëtare në vitet e ardhshme. Zëdhënësi Schöneck nuk mundi të jepte shifra specifike. Pavarësisht buxhetit të reduktuar, ministria mbetet e përkushtuar ndaj parandalimit të epidemive në mënyrë që të ofrojë ndihmë të besueshme.

Në përgjigje të shpërthimit të Ebolës në Kongon lindore, Ministria planifikon të dërgojë një ekip ekspertësh atje ose të aktivizojë një në Kongo për të trajnuar punonjës shtesë të ndihmës në terren.

Bukë për Botën: Mbështetja e Organizatave në Kongo

Organizata joqeveritare Bukë për Botën po bën thirrje për një rritje të ndjeshme të fondeve në krizën aktuale. 500 kostumet mbrojtëse që Ministria i shpalli si ndihmë emergjente janë të pamjaftueshme, thotë Julia Stoffner e Bukë për Botën në një intervistë për DW.

"Në të njëjtën kohë, financimi për shëndetin global në tërësi duhet të rritet. Organizatat lokale të shoqërisë civile duhet të forcohen, sepse aty janë njerëzit që i njohin më mirë nevojat dhe rajonet, që kanë qasje në komunitete dhe që kanë besimin e tyre. Popullsia është thelbësore për të përmbajtur shpërthimin, veçanërisht pasi nuk ka vaksina."

Varianti Bundibugyo i virusit Ebola, për të cilin nuk ka as vaksinë dhe as kurë, është i përhapur në Kongon lindore. Zhvillimi i vaksinës do të zgjasë të paktën nëntë muaj, vlerëson Dr. Gisela Schneider e Institutit Gjerman për Misione Mjekësore. Aktualisht, ka gjithashtu mungesë të testeve të shpejta dhe kapacitetit laboratorik për zbulimin e variantit Bundibugyo./ DW