"Resignation is not an option", Rama clashes with DW journalist over protests

Prime Minister Edi Rama was involved in a live debate during an interview with Deutsche Welle (DW), where he was asked about the ongoing protests in Albania and the possibility of his resignation.

Asked by the journalist about his previous statements and the protesters' demands for the government's resignation, Rama said that resignation "has not been, is not and will not be an option."

In a continuing line of argument, the prime minister described the protest as part of "democratic normality" in Albania, while adding that change of governments only occurs through elections.

However, the interview took on a sharper tone during questions about investments, public space and citizen consultation, where Rama disputed some of the claims raised, describing them as based on "prejudices and not facts."

DW:  Prime Minister Edi Rama, we are here at the “Jahrhunderthalle” and I just heard you give a keynote speech, where you talked about Artificial Intelligence and democracy, power and governance. Albania is expecting a huge influx of money. We are talking about 4 billion euros coming from tourist developments on the coastline. I guess my opening question is what role will  Artificial Intelligence play  in overseeing this money? 

Edi Rama, Prime Minister of Albania:  I don't see a connection between the two, but what I can say is that through Artificial Intelligence, we can give ourselves more knowledge every day and we can benefit from an assistance that is absolutely unimaginable in the ability to inform us, in the ability to advise us. So, that's where everything will go.

DW:  What about the issue of trust? You talked about the architecture of power. At the moment, in Albania, there is a breakdown of trust in that "architecture". The demonstrators are talking about the lack of consultation and democratic oversight, the lack of public consultation and oversight. How will you assure them that this will happen?

Edi Rama, Prime Minister of Albania:  In Albania, trust has not been broken. In Albania, there is a beautiful example of freedom, of democracy in action, of a boulevard that belongs to people from all walks of life who have their own point of view, who want their voice to be heard. So, this is a merit for Albania and this is not a problem for Albania. This is a great example of how far we have come, remembering that on the same boulevard, not a century ago, but just during our political life, people were killed protesting. So, I would say that this is a beautiful example that Albania is showing the world and it is a very unique example for our region.

DW:  I would love to talk to you about beauty, because as an artist, you understand the importance of beauty and you understand how the public transformation of space can change the way a nation feels about itself. If the future of Albania looks like a  Trump-Kushner luxury resort,  what does that say about the Albania you are creating?

Edi Rama, Prime Minister of Albania:  First of all, they can lecture me on many things - on the economy, on legal issues, on agriculture, on healthcare - but there is one thing that no one can lecture me on, and that is beauty. And not because I am an artist, but because I have served as Minister of Culture, I have served as mayor and I am serving as prime minister, basing my entire thinking precisely on beauty. And the transformation of public space and the transformation of urban spaces has been part of my journey. And if Albania is welcoming 12 million tourists today, it is thanks to this effort. So, beauty is something that I believe in, it is something that I fight for. Now, you bring up names here because you are prejudiced. I am not in a position to answer...

DW:  Is this..?

Edi Rama, Prime Minister of Albania:  No, no, let me finish. I am not able to answer because you mention names. "What could a project from Trump and Kushner look like?" What is this question? How can you answer it? I am not mentioning any project. The project is being developed and when it is ready, then we will discuss the project. We will not discuss people, characters and ideological battles with people. These are your battles. You can do them, but it is not my battle. My battle is to bring foreign direct investment to Albania. My battle is to promote developments that will be absolutely - not just great for Albania, but will be a gift to Europe.

DW:  Is the privatization of public space a price you are prepared to pay for this transformation?

Edi Rama, Kryeministri i Shqipërisë: Kjo është një tjetër gënjeshtër që po thuhet shpesh dhe është bërë fakt, të cilin ju tani po e përdorni për të ngritur një pyetje, sepse nuk ka privatizim të hapësirës publike. E thjeshtë! Nuk ka! Është gënjeshtër.

DW: Ju mund të garantoni që të gjithë do të kenë qasje…

Edi Rama, Kryeministri i Shqipërisë: Nuk është se mund ta garantoj. Jetojmë në një qytetërim, i cili që nga koha e romakëve ka marrë një vendim shumë të thjeshtë: Kushdo që bën akuza duhet të japë prova. Ju jeni gazetare, apo jo? Dhe jeni këtu për të informuar audiencën tuaj. Dhe pyetja juaj bazohet në një gënjeshtër. Dhe më pyesni për "garanci", ndërsa duhet të më tregoni se ku është privatizimi dhe ku është ndonjë e dhënë që keni gjetur që ju shqetëson se do të ketë privatizim të tokës publike. Nuk do të ketë! Nuk ka ndodhur kurrë dhe nuk do të ndodhë.

DW: Në vitin 2024, ligjet e Shqipërisë për mbrojtjen e mjedisit u ndryshuan me qëllim hapjen e rrugës për turizmin e hoteleve luksoze. Dhe kjo është diçka që i ka shqetësuar njerëzit në Shqipëri, së bashku me shqetësimet e tyre për mungesën e konsultimit publik. Cila është përgjigjja juaj ndaj këtyre shqetësimeve?

Edi Rama, Kryeministri i Shqipërisë: Unë mendoj se, përsëri, faktet janë shumë të rëndësishme. Por përsëri, faktet lihen mënjanë. Sepse po, ne kemi bërë ndryshime në ligj. Por a e dini çfarë? Ne nuk e ndryshuam thelbin e ligjit dhe ndryshimet tona nuk janë në shkelje të standardeve dhe kritereve europiane, të cilat do të sigurohemi që të verifikohen përmes një procesi që ka të bëjë me negociatat tona. Pra, përsëri, paragjykimet nuk janë argumente dhe insinuatat nuk janë fakte. Dhe faktet janë e vetmja gjë që kam. Nëse keni fakte për të sfiduar faktet e mia, ju lutem m’i sillni. Por nëse keni paragjykime dhe nëse keni beteja ideologjike për të bërë me Trump dhe nëse keni gjëra të tjera në mendje, jeni të lirë t'i keni ato, por unë nuk mund t'ju ndihmoj me përgjigjet e mia.

DW: Në fjalimin tuaj ju folët për zemëratën digjitale. Ju shpikët fjalën "angerithm". Dhe gjithashtu folët për përvojën shumë pozitive të qeverisë suaj me përdorimin e AI-së, duke përfshirë edhe futjen në punë të një ministreje që është edhe vetë një algoritëm i Inteligjencës Artificiale. Nëse jemi në një situatë ku kemi përdorim të mirë algoritmik dhe atë që ju e keni quajtur përdorim të keq algoritmik - ose edhe përdorim të rrezikshëm algoritmik - ku na çon kjo? A na çon kjo në një situatë kontrolli qeveritar të algoritmeve?

Edi Rama, Kryeministri i Shqipërisë: Nuk ka një gjë të tillë, pra përdorim të mirë algoritmik, sepse algoritmit nuk i pëlqen e vërteta e mërzitshme. Algoritmit i pëlqejnë gënjeshtrat argëtuese. Algoritmi nuk i pëlqen nuancat. Algoritmit i pëlqen skandali. Algoritmit nuk i pëlqen paqja dhe dashuria. Algoritmit i pëlqen zemërimi dhe frika. Sepse është natyra njerëzore që tërhiqet më shumë nga të gjitha këto. Dhe nuk është puna ime të them se si mund të zgjidhet kjo, në një shoqëri demokratike, si Europa. Por mendoj se Europa dhe bota demokratike po bëjnë një gabim, që një ditë mund të jetë arsyeja e fundit të demokracisë, e cila është pranimi i lirisë së “reach”, si një zgjatim i lirisë së fjalës. Liria e “reach” (shtrirjes) nuk është liri e fjalës. Liria e shtrirjes është ajo që diktaturat kishin si armën e tyre më vdekjeprurëse kundër lirisë. Të hyjnë në tru dhe të mbjellin atje të vërtetën e tyre, duke shtypur çdo të vërtetë tjetër. Algoritmi nuk ka nevojë të shtypë me polici sekrete ose me gjyqtarë të kontrolluar. Algoritmi shtyp përmes mbytjes dhe përmes amplifikimit. Duke amplifikuar gënjeshtrat, duke mbytur të vërtetën. Çdo studim thotë se ajo që shpërblehet në mediat sociale janë gënjeshtrat. Ajo që pranohet më pak, është e vërteta.

DW: Zoti Rama, protestat në Shqipëri kanë hyrë në muajin e tyre të dytë. Në ditët e para keni thënë që për herë të parë në gjithë këto vite qeverisjeje, ju keni konsideruar, e keni menduar dorëheqjen. Para pak ditësh thatë që ky nuk është një opsion, pasi jeni votëbesuar nga populli shqiptar për ta anëtarësuar Shqipërinë në Bashkimin Europian. Janë dy versione të kundërta. Pas një muaji protestash, cili është qëndrimi juaj?

Edi Rama, Kryeministri i Shqipërisë:: Nuk janë dy versione të kundërta. Unë kam ndarë në grupin parlamentar opinionet e mia dhe kam shprehur një ndjesi lidhur me faktin se unë jam zgjedhur dhe qëndroj në detyrë për t'i bërë gjërat, jo për t'u tërhequr zvarrë. Dhe ndërkohë, dorëheqja nuk ka qenë, nuk është dhe nuk do të jetë opsion për një arsye shumë të thjeshtë: sepse unë jam mandatuar së bashku me Partinë Socialiste nga 868 mijë shqiptarë për të realizuar misionin e mbylljes së negociatave për anëtarësim në Bashkimin Europian. Dhe ky është një mision historik që nuk mund të lihet në mes për asnjë arsye. Dhe për më tepër pastaj, për faktin se një pjesë e qytetarëve zgjedhin të protestojnë. Nga ana tjetër, protesta është diçka jashtëzakonisht kuptimplotë për Shqipërinë, për nivelin e lirisë, për nivelin e demokracisë dhe për faktin që në Shqipëri protestohet. Njerëz nga të gjitha rrugët e jetës dalin, kanë gjërat e tyre për të cilat dalin, ne kemi detyrën t'i dëgjojmë, kemi detyrën ta lexojmë çdo mesazh që ata na japin, dhe këtë po bëjmë.

DW:   If Edi Rama were not in the role of Prime Minister, would he have come out to protest for better hospitals, for the brain drain that has been going on for years, for a system, for a better administration that you accused a few days ago, blamed, shall we say, as responsible?

Edi Rama, Prime Minister of Albania:  I have no reason to think that I would go there, if I were based on facts and real information. If I were based on all kinds of manipulations, lies and amplifications, I would definitely go there too. But the facts and real information are different. Then healthcare, education and all the others have the problems they have. The problems did not arise the day the protests began, the problems have been there, they have been laid out on the path to a solution, they have been partially solved. And to move forward with their solution, we have received the mandate of the Albanian people with the largest majority ever since I led the Socialist Party. So you cannot wake up one fine day and say that "I want better healthcare and this government must go". It does not work. You have to wait for the next elections.