SPAK raporton në KLP për punën dhe shqetësimet, konstaton rënie të denoncimeve nga institucionet shtetërore

Drejtuesi i Prokurorisë së Posaçme, Altin Dumani paraqiti të hënën më 14 prill në Këshillin e Lartë të Prokurorisë, KLP një përmbledhje të raportit të punës së vitit 2024, si dhe një seri shqetësimesh. Në fillim të fjalës së tij, Dumani falënderoi KLP-në për mundësimin brenda një kohe të shkurtër të realizimit të procedurave për plotësimin e tre vendeve vakante në SPAK, duke e plotësuar me 20 numrin e prokurorëve. Po ashtu, ai e falënderoi këshillin, si institucionin shtetëror të vetëm që i kishte mbështetur gjatë sulmeve mediatike dhe politike ndaj SPAK.

Sipas Dumanit ka një rritje të numrit të të pandehurve që dërgohen në gjyq dhe një ulje të numrit të pafajësive. Ai shpjegoi se prokurorët janë të kujdesshëm kur paraqesin çështjen në seancën paraprake, duke vijuar hetimet kur nuk janë të bindur për fajësinë e të proceduarve.

Në vijim, Dumani konstatoi se gjatë vitit 2024 kanë hetuar dy organizata kriminale, ndryshe nga hetimet e mëparshme ku objekt kanë qenë vetëm grupe të strukturuar kriminalë. Po ashtu, evidentoi dhe hetimet e kryera në bashkëpunim me partnerët e huaj ndaj transaksioneve të kryera në kriptomonedha. Dumani cilësoi si sukses dhe sekuestrimet dhe konfiskimet e pasurive që rrjedhin nga veprimtari kriminale.

Bashkëpunimet me autoritetet e drejtësive të vendeve të tjera, Shteteve të Bashkuara të Amerikës, vendeve të Bashkimit Evropian, si dhe me shtete të tjera, u cilësuan të suksesshme nga Dumani. Ai pohoi se në vitin 2024 janë ngritur 10 skuadra të përbashkëta. Po ashtu, shtoi se tashmë SPAK ka rol aktiv në bashkëpunimin me autoritetet e huaja, pasi nuk është vetëm në rolin e pritësesit të të dhënave, por edhe jep ndihmë në kryerjen e hetimeve.

Sipas Dumanit, janë vendosur nën akuzë 33 zyrtarë e ish-zyrtarë të lartë gjatë vitit të kaluar, nga të cilët 19 janë dërguar për gjykim dhe për 10 prej tyre është marrë vendim me formë të prerë.

Tjetër rrethanë që u evidentua ishte ngarkesa në punë, si dhe kalimi kompetencave të ish-Komisionerëve Publikë tek drejtuesi i SPAK, të cilit i duhet të përfaqësojë në Kolegjin e Posaçëm të Apelimit 41 ankime, që parashikohet të shqyrtohen gjatë rreth 160 seanca.

Dumani vërejti se ka një rritje të numrit të kallëzimeve nga ana e qytetarëve, duke e cilësuar si një rritje të besimit të publikut tek SPAK. Megjithëse Dumani solli në vëmendje se SPAK ka akses në 90 data-baza shtetërore, ç’ka i ndihmon për hetimin dhe ruajtjen e sekretit, ai theksoi se ka një rënie të kallëzimeve apo referimeve nga ana e institucioneve shtetërore, përfshi dhe nga Policia e Shtetit.

I pyetur nga anëtari jo magjistrat, Erion Fejzulla, nëse ulja e denoncimeve nga institucionet kishte të bënte me humbje të besimit, Dumani deklaroi se nuk e shikonte si diçka të tillë. Ai ritheksoi se ka rënie të kallëzimeve nga institucionet dhe theksoi se ky konstatim është një thirrje për bashkëpunim. Dumani u shpreh se institucionet shtetërore e dinë se sa seriozë janë prokurorët e SPAK në hetime, pasi janë njohur me hetimet e çështjeve që janë referuar.

Në përgjigje të pyetjeve të anëtarit Zeqir Hodo lidhur me këto rrethana, Dumani Dumani tha se të dhënat për mungesën e kallëzimeve nga institucionet shtetërore nuk mund të lexohen se ka rënie të korrupsionit dhe të kriminalitetit. “Nuk mund të kenë tatimet dhe doganat pesë apo 10 raste për të referuar? Nuk mendoj se në tatime apo në dogana është ‘zero’ korrupsioni”, pohoi Dumani dhe shtoi se qëllimi i evidentimit të këtyre të dhënave nuk është kritika ndaj institucioneve, por nxitja e tyre. Sipas drejtuesit të SPAK, skemat e korrupsionit tashmë janë sofistikuar, pasi zakonsiht kryhen një zinxhir transaksionesh para se paratë e fituara në mënyrë të paligjshme t’i kalojnë zyrtarit publik.

Megjithatë, u evidentua se Policia e Shtetit ka qenë shumë bashkëpunuese në marrjen e masave për sigurimin e jetës së prokurorëve, gjyqtarëve, hetuesve të BKH-së, dhe familjarëve të tyre në rastet kur janë kërcënuar.

Drejtuesi i SPAK ngriti në KLP një sërë shqetësimesh, si presionin e jashtëm ndaj institucionit; paqartësinë që sipas tij ka në statusin e prokurorëve të posaçëm në momentin kur ata përfundojnë mandatin 9-vjeçar; mungesën e këshilltarëve; mungesa e një sistemi të analizës; dosjet e mbartura; tejzgjatjen e shqyrtimit të kërkesave për gjykim gjatë seancave paraprake; mosekstradimi i të kërkuarve nga Emiratet e Bashkuara Arabe; si dhe faktin se kërkesat për ekstradimin e personave të gjykuar e dënuar nga Struktura e Posaçme, shqyrtohen nga juridiksioni i përgjithshëm.

Anëtari jomagjistrat i KLP-së, Erind Gërmenji pyeti për masat e marra për ruajtjen e pavarësisë dhe integritetit të institucionit. Drejtuesi i SPAK deklaroi se legjislacioni u jep pavarësi të plotë nga ndikimet e jashtme. Ai solli në vëmendje se nuk janë ndikuar nga sulmet politike apo mediatike të herë pas hershme.

I pyetur nga anëtari magjistrat, Vatë Staka për shqetësimet e ngritura, Dumani dha se i kanë paraqitur dhe në Kuvend. Sipas tij, nga dy variantet e trajtuara lidhur me statusit e magjistratëve të SPAK, për kalimin në prokurorinë Pranë Gjykatës së Apelit dhe dhënien e mundësisë për të rikandiduar pas mbarimit të mandatit 9-vjeçar, kjo e fundit është më e përshtatshmja. Dumani argumentoi se, nëse KLP do të vlerësonte se prokurori SPAK e kishte kryer mirë detyrën e tij, atëherë mund t’i jepet mundësia për të rikandiduar për të qenë pjesë e Strukturës së Posaçme, duke u realizuar edhe ruajtja e aseteve, si dhe prurja e të rinjve nga juridiksioni i përgjithshëm. Ai shtoi se kanë bërë propozime në Kuvend për ndryshimet ligjore.

Në përgjigje të pyetjeve të anëtarëve të KLP-së lidhur me transparencën, Dumani deklaroi se kanë përmirësuar cilësinë e njoftimit për median, por sipas tij mbetet ende mjaft për të dëshiruar për shpejtësinë dhe se janë duke punuar për ta përmirësuar edhe këtë element.

Dumani konstatoi se kanë tashmë një strategji për të luftuar krimet zgjedhore dhe se janë duke punuar dhe në bashkëpunim me partnerët ndërkombëtarë, BE dhe OBPDAT, të cilët po ndihmojnë për hartimin e një strategjie që do të ndihmojë në zgjidhjen e problemit që ka të bëjë me çështjet e mbartura, si dhe shqetësimet e tjera. Reporter.al