Bullgaria vendos veton, bllokohet hapja e negociatave të Maqedonisë së Veriut me BE, Zaharieva: Ndaloni falsifikimin e historisë!

Bullgaria ka vendosur veton ndaj Maqedonisë së Veriut rreth fillimit të bisedimeve për anëtarësimin në Bashkimin Evropian. Shkak i kësaj është bërë moszgjidhja ende e mosmarrëveshjeve mes dy vendeve mbi historinë dhe gjuhën.

"Bullgaria ka në plan të kundërshtojë fillimin e bisedimeve të pranimit në BE me Maqedoninë Veriore, shtetin fqinje, pasi të dy vendet ende nuk kanë zgjidhur mosmarrëveshjet mbi historinë dhe gjuhën”, tha Ministrja e Jashtme, Ekaterina Zaharieva, në një intervistë për BTV të dielën.

Mirëpo, Zaharieva theksoi se: "'Jo-ja' e Bullgarisë është vetëm për fillimin e negociatave, ne nuk jemi duke thënë" Jo "për pranimin e Maqedonisë së Veriut në BE."

Ministrat e Çështjeve Evropiane të BE-së u ulën në diskutime për fillimin e negociatave të pranimit me Maqedoninë e Veriut ditën e djeshme. Ndërkaq, ministri i Jashtëm gjerman, Heiko Maas, u ka bërë thirrje vendeve të Unionit të miratojnë çeljen e negociatave me Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut.

Kundërshtimi i Bullgarisë është konfirmuar ditën e djeshme edhe nga Ministri gjerman i Çështjeve të BE, Michael Roth.

"Shkupi ka bërë shumë tashmë. Dhe ata kanë pretendimet e tyre. Ata duan të jenë pjesë e këtij komuniteti evropian. Ishte një rrugë e gjatë, e vështirë," tha Roth, duke iu referuar faktit që Maqedonia e Veriut më parë ndryshoi emrin e vendit të saj për të përmbushur kërkesat e Greqisë.

Nëse ndonjë vend voton kundër çeljes së negociatave, bisedimet e pranimit nuk mund të fillojnë zyrtarisht. Zaharieva tha se: “Maqedonia e Veriut nuk po njeh marrëveshjen e miqësisë midis dy fqinjëve ballkanikë të nënshkruar në 2017 dhe ka politika të bazuara në urrejtje ndaj Bullgarisë.

Sofja dëshiron që fqinji i saj të pranojë që kombi dhe gjuha e saj kanë rrënjë bullgare dhe dëshiron që ajo t'i japë fund retorikës anti-Bullgare.”

Shkupi argumenton se identiteti dhe gjuha e tij nuk janë të hapura për diskutim.

Me gjithë bisedimet në muajin e kaluar, në të cilat u përfshi edhe Gjermania, fqinjët e Ballkanit ende nuk kanë arritur një marrëveshje. Gjermania po shpreson që negociatat me Maqedoninë e Veriut mund të fillojnë ndërsa Berlini ka presidencën e radhës të BE deri në fund të vitit.

“Askush nuk po e konteston të drejtën e tyre për të vetë-përcaktuar kombin e tyre dhe ta quajnë gjuhën e tyre atë që ju pëlqen. Por nuk mund të pajtohemi se kjo e drejtë do të bazohet në urrejtje, vjedhje të historisë dhe mohim të Bullgarisë, ”tha Zaharieva.

Ekziston një konsensus në Bullgari që Republika e Maqedonisë së Veriut duhet të ndalojë retorikën e saj anti-Bullgare dhe "falsifikimet e historisë", para se të marrë dritën jeshile të Sofjes për të filluar negociatat.

Një komitet historik dypalësh u krijua nën kushtet e traktatit të miqësisë për të zgjidhur problemet e interpretimit të historisë së përbashkët. Sidoqoftë, pala nga Shkupi i këtij komiteti thuhet se nuk ka lejuar ndonjë përparim.

Bullgaria gjithashtu shprehu keqardhje që Shkupi bllokon qëllimisht projektet e përbashkëta të infrastrukturës. Sado e çuditshme mund të duket, nuk ka asnjë linjë hekurudhore midis Shkupit dhe Sofjes, si rezultat i pengesave që datojnë që nga kohërat Jugosllave. Lidhja rrugore midis dy kryeqyteteve është gjithashtu në një gjendje shumë të keqe.

Partneri i ri i koalicionit të qeverisë së Bojko Borisov, Patriotët e Bashkuar dhe në veçanti partia VMRO e zëvendëskryeministrit Krassimir Karakachanov, kanë udhëhequr politikë të ashpër ndaj Shkupit. Karakaçanov ka udhëhequr politikën që Republika e Maqedonisë së Veriut duhet të njohë zyrtarisht rrënjët e saj Bullgare - ndoshta duke nënshkruar një aneks të traktatit të vitit 2017.

Presidenti i Bullgarisë, Rumen Radev, i njohur edhe si një kritik i qeverisë për shumë çështje të brendshme, i është bashkuar nismës së saj për sa i përket Shkupit. Duke folur në kanalin televiziv publik BNT të premten, Radev tha se një zgjidhje e mundshme mund të jetë shtimi i një kapitulli shtesë 35 mbi çështjet bilaterale të pazgjidhura në kornizën e negociatave.

Një zgjidhje e tillë është përdorur në përmbajtjen e kushteve të Serbisë për çeljen e negociatave për të siguruar Kroacinë anëtare të BE. Por thuhet se Komisioni dhe anëtarët e BE janë kundër një kompromisi të tillë. Radev tha gjithashtu se si një anëtar i përgjegjshëm i BE, Bullgaria donte të zgjidhte problemet me vendin kandidat, në vend që të importonte një problem tjetër brenda Bashkimit.

Vështirë të shpjegohet

Diplomatët bullgarë pranojnë në heshtje se kolegët e tyre të BE nuk e kuptojnë pozicionin e Sofjes ndaj Shkupit. Gjatë presidencës së saj të Këshillit të BE në gjysmën e parë të 2018, Bullgaria u përpoq fort për të dhënë një perspektivë të BE për Ballkanin Perëndimor.

Bullgaria ishte gjithashtu ndër vendet më aktive në përpjekjet vitin e kaluar për të kapërcyer veton franceze dhe holandeze në hapjen e bisedimeve të pranimit me Republikën e Maqedonisë së Veriut dhe Shqipërinë.

Megjithëse i përkasin familjeve të ndryshme politike, Borissov (EPP) dhe kolegu i tij nga përtej kufirit Zoran Zaev (PES) kanë pasur kimi shumë të mirë. Diplomatët bullgarë pranojnë se kjo ka bërë që Shkupi të supozojë se Sofja do të mbyllë sytë mbi çështjet e pazgjidhura.

Thuhet se, disa vende të BE janë shumë të qetë që pas Athinës dhe Parisit, tani është Sofja ajo që ka marrë tani kryesimin në kundërshtimin e ofertës së Shkupit për në BE.

Ish-ministri i jashtëm bullgar, Ivailo Kalfin, në një koment për një media vendase, TV Evropa, tha se bllokimi i bisedimeve të Maqedonisë së Veriut për BE nga Bullgaria vetëm do të përkeqësojë situatën e zërave miqësorë me Bullgarinë në Shkup dhe do të çojë në një katastrofë në marrëdhëniet dypalëshe.

Në të njëjtin mendim është edhe kryetari i Bashkisë së Shkupit, Petre Shilegov, i cili tha se vetoja e Sofjes "do t'i shkaktojë më shumë dëm Bullgarisë sesa Maqedonisë". Ai gjithashtu e cilësoi pozicionin e Zaharieva si "alibi për budallallëkun".