Seven things you should never do when eating in Italy

It’s a warm evening in Rome. I’m enjoying a plate of  pasta alla carbonara while my friends are choosing their next wine. Suddenly, a phrase in English echoes through the restaurant: “A cappuccino, please.” Forks stop in midair and everyone turns their heads. It’s 10:30 p.m. Are they serious?

Every year, millions of tourists visit Italy, attracted primarily by the fame of its cuisine. However, although Italian cuisine is widespread throughout the world, few visitors are familiar with the rules and traditions that govern Italian dining culture. It is precisely this ignorance of these customs that leads many travelers to make mistakes that locals immediately notice.

Italian cuisine is, at its core, quite simple. It does not rely on the heavy use of spices, and the flavor of dishes comes mainly from seasonal and local ingredients.

Meals are never consumed in a hurry. They are considered one of life's greatest pleasures. For this reason, Italians follow a series of unwritten rules that aim to better highlight flavors and ensure that each meal is enjoyed properly.

Are we being overly dramatic about these rules? Maybe. However, travelers who inadvertently break them are likely to face surprised, even horrified, looks. While those who manage to understand them gain an opportunity to get to know Italian gastronomic culture better and, perhaps, a sign of approval from the locals.

To eat like an Italian on your next visit, these are seven things you should never do in Italian restaurants.

1. Don't order cappuccino after breakfast.

You may have heard that Italians don't drink cappuccino after a certain time of day, but it seems there's still some confusion about the exact cutoff. Is it 10:00 a.m.? Noon?

Here's the simplest rule: don't order cappuccino at a restaurant.

Cappuccino is usually drunk at the bar during the morning. The Italian breakfast is light and consists mainly of a croissant or a small dessert, which goes very well with a creamy cappuccino.

But the same frothy drink is considered too heavy to be consumed with larger, saltier meals. That's why Italians raise their eyebrows when someone orders a cappuccino for lunch or dinner. After the first meal of the day, they usually opt for an espresso or a macchiato.

2. Don't disrupt the meal schedule.

Ashtu si një simfoni, një vakt në një restorant italian zhvillohet në disa etapa që ndjekin një rend të caktuar: antipasto ose pjata e parë, primo ose pjata me makarona, secondo e contorni ose pjata me mish apo prodhime deti e shoqëruar me perime të stinës, më pas dolce, kafeja dhe në fund një pije tretëse.

Ky rend bën që shijet të kalojnë gradualisht nga më të lehtat te më të pasurat, duke përfunduar me kafeinë ose alkool, që tradicionalisht konsiderohen ndihmë për tretjen.

Nuk është e nevojshme të porosisni të gjitha pjatat e menusë tradicionale, por nuk duhet ta ndryshoni rendin. Garniturat shërbehen në pjata të veçanta, ndaj kërkesa “sillini të gjitha njëherësh” konsiderohet shumë e pazakontë.

Në Itali, sallata e përzier nuk shërbehet në fillim të vaktit. Ajo konsiderohet garniturë dhe hahet së bashku me pjatën kryesore me mish. Zakonisht përbëhet nga gjethe jeshile të përziera, të marinuara me vaj, kripë dhe lëng limoni.

Në restorantet më të thjeshta, disa gatime si ribollita, një supë toskane me bukë dhe perime, ose pasta e fagioli, makarona me fasule, mund të klasifikohen si pjata të para. Ndërsa makaronat, në kuzhinën italiane, nuk konsiderohen kurrë garniturë.

3. Mos i përzieni shijet e detit me ato të malit

“Por pse të mos hedh parmixhano mbi pjatën me prodhime deti, nëse kështu më pëlqen?”

Në Itali, kuzhina e detit dhe ajo e malit konsiderohen dy tradita të veçanta. E para lidhet me peshkun dhe prodhimet e detit, ndërsa e dyta me mishin dhe djathërat. Ato janë zhvilluar veçmas dhe zakoni për të mos i përzier ka mbetur i fortë edhe sot.

Mendohet se shijet e tyre të dallueshme konkurrojnë me njëra-tjetrën. Për këtë arsye, prodhimet e detit shoqërohen rrallë me djathëra të stazhionuar dhe me shije të fortë.

I njëjti parim zbatohet edhe në rendin e pjatave. Pas një insalata di mare, pra sallate me prodhime deti, mund të zgjidhni spaghetti alle vongole dhe më pas kallamarë të skuqur, por jo makarona me salcë bolonjeze dhe mish derri të pjekur.

Në menu mund të gjeni edhe pjata që ndërthurin qëllimisht prodhimet e detit me djathin, si makarona me midhje dhe djathë pekorino. Megjithatë, këto janë receta të pranuara nga tradita.

Rregulli i përgjithshëm mbetet ndarja e dy botëve kulinare. Kjo është arsyeja pse kërkesa për parmixhano mbi spaghetti alle vongole mund t’i bëjë italianët përreth jush të rrudhin fytyrën.

4. Mos kërkoni zëvendësimin e përbërësve

Në Itali, pjatat e restoranteve zakonisht nuk konsiderohen të personalizueshme. Përbërës të caktuar janë menduar të shkojnë së bashku, ndërsa të tjerë jo.

Edhe format e makaronave zgjidhen sipas llojit të salcës. Makaronat e shkurtra shoqërohen zakonisht me salca më të trasha dhe me copa, të cilat kapen më mirë pas vijave të tyre. Makaronat e gjata ose të mbushura kombinohen kryesisht me salca më të buta dhe kremoze.

Të kërkosh që një pjatë të përgatitet me një përbërës tjetër shihet si cenim i ekuilibrit të saj dhe, në njëfarë mënyre, edhe si vënie në dyshim e gjykimit të shefit të kuzhinës.

Sigurisht, është krejtësisht e pranueshme të përmendni alergjitë ose kërkesat e veçanta ushqimore. Mund të pyesni gjithashtu nëse një përbërës që ju shkakton shqetësime gastrointestinale, si qepa, specat, domatet apo hudhra, mund të hiqet nga pjata.

Shumë shefa kuzhine do të jenë të gatshëm t’ju përgatisin diçka të posaçme. Ajo që nuk pritet mirë është përpjekja për ta ridizenjuar plotësisht një pjatë sipas preferencave personale.

5. Mos u kufizoni te “kuzhina italiane” – zbuloni specialitetet e çdo rajoni

Jashtë Italisë, restorantet zakonisht ofrojnë “kuzhinë italiane”. Por vetë koncepti i Italisë si një shtet i bashkuar është relativisht i ri. Deri në fund të shekullit XIX, territori përbëhej nga mbretëri dhe shtete të pavarura, të cilat u bashkuan vetëm në vitet 1800. Edhe sot, shumë italianë identifikohen fillimisht me rajonin e tyre dhe më pas me kombin.

E njëjta gjë vlen edhe për gastronominë. Kuzhina italiane është thellësisht rajonale dhe çdo zonë ruan me krenari recetat dhe produktet e saj tradicionale. Për italianët, të vizitosh një qytet pa provuar gatimet karakteristike të tij do të thotë të humbasësh një pjesë thelbësore të përvojës.

Larmia e kuzhinës rajonale është mbresëlënëse dhe pikërisht zbulimi i saj e bën udhëtimin më interesant.

Një udhërrëfyes i shkurtër: në Napoli duhet provuar pica në vendlindjen e saj, ndërsa më në jug, në Bregun e Amalfit, nuk duhet humbur limonçeloja e përgatitur nga limonët vendas. Pesto e ka origjinën në Gjenova, ndërsa për cacio e pepe dhe carbonara destinacioni është Roma. Firence njihet për biftekun e famshëm fiorentin, ndërsa Venecia konsiderohet kryeqyteti i kulturës së aperitivo-s, ku në bacari (bare tradicionale) shërbehen cicchetti, kafshata të vogla, të shoqëruara zakonisht me një gotë Aperol Spritz.

Por kjo është vetëm maja e ajsbergut gastronomik. Pothuajse çdo fshat dhe qytet ka një pjatë të njohur, një lloj buke tradicionale ose një frut karakteristik, që vendasit e ruajnë me krenari.

Përpara se të porositni, pyesni se për çfarë specialiteti njihet zona. Shpesh, pikërisht aty fshihet përvoja më autentike e udhëtimit.

6. Mos u nxitoni

Në Itali, një vakt në restorant është një ritual shoqëror, jo thjesht një mënyrë për të shuar urinë.

Thanks to the traditional multi-course structure, lunch or dinner can last for hours. Between courses there is always time to chat, rest or even enjoy a  sorbetto al limone  (lemon sorbet), which serves to refresh the palate before continuing the meal.

It is during these pauses that the most important part of the dinner takes place: the long conversations, the laughter, the debates, and, often, the ordering of another bottle of wine.

If you go for dinner at the time when Italians usually eat, that is, after 9:00 PM, don't expect to get up from the table before midnight.

7. Don't skip the  amaro .

A traditional Italian meal usually ends with a dessert, a coffee – usually espresso or macchiato – and a glass of  amaro .

The word  amaro  means “bitter.” This drink is usually made with citrus peels, nut shells, or aromatic and medicinal plants. Its taste is not for everyone at first taste, but Italians believe that there is no better way to aid digestion after a hearty meal.

Like many other elements of Italian cuisine,  amaro  varies from region to region. So it's worth asking what the local specialty is or, even better, if the restaurant offers an artisanal version.

Enjoy it slowly, relax and leave tomorrow for the next gastronomic adventure./ Monitor